راهبرد مدیریت مالی

هدف از این پژوهش بررسی تأثیر قیمت گذاری نرخ ضمانت سپرده تعدیل شده با ریسک با استفاده از تئوری قیمت گذاری اختیار معامله بر تأمین مالی پایدار و خلق نقدینگی در نظام بانکی ایران است. در این راستا از روش خود رگرسیون برداری تابلویی استفاده شده است. به منظور سنجش شاخص خلق نقدینگی از روش برگر و بومن (2009) استفاده شده است. همچنین برای محاسبه تأمین مالی پایدار از نسبت خالص تأمین مالی پایدار استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که قیمت گذاری ضمانت سپرده تعدیل شده با ریسک بر نسبت خالص تامین مالی پایدار تاثیر مثبت و بر خلق نقدینگی اثرات منفی معنی داری می گذارد. مطابق نتایج آزمون علیت گرنجر بین نرخ ضمانت سپرده و خلق نقدینگی و تامین مالی پایدار رابطه علیت وجود دارد. نتایج تحلیل توابع واکنش تکانه ای، حاکی از آن است که تأثیر تکانه نرخ ضمانت سپرده کالیبره شده به اندازه یک انحراف معیار، بر خلق نقدینگی و تامین مالی پایدار در سال های اولیه فزاینده بوده است اما بعد از آن اثر کاهشی داشته است؛ با این حال، شدت این اثر بر خلق نقدینگی بانک ها بیشتر است.

غیرخطی بودن و نوسانات بالای سری های زمانی مالی، پیش بینی قیمت سهام را دشوار کرده است. هرچند با پیشرفت های اخیر در حوزه یادگیری عمیق و استفاده از مدل های شبکه های عصبی مانند RNN، LSTM و GRU، بهبودهای قابل توجهی در تحلیل این نوع داده ها به وجود آمده است، اما سیستم های مالی پیچیده و پویا به راحتی تحت تأثیر نویز قرار می گیرند. وجود نویز در سری های زمانی باعث می شود که مدل های یادگیری عمیق به سختی بتوانند الگوها و ویژگی های پنهان سری های زمانی را استخراج کنند و در نتیجه، توانایی یادگیری و دقت پیش بینی مدل های یادگیری عمیق کاهش می یابد. تحقیقات نشان داده است که روش تجزیه کامل به مجموعه مؤلفه های مود تجربی (CEEMD) ممکن است در تجزیه و تحلیل سری های زمانی مالی مؤثر باشد. پژوهش حاضر به دنبال طراحی یک مدل بر اساس تجزیه سری های زمانی برای پیش بینی یک روز آینده است. در این راستا، این پژوهش در چهار ساختار، مدل CEEMD را با مدل های یادگیری عمیق مانند RNN، LSTM و GRU و مدل آماری ARMA ترکیب کرده است. برای ارزیابی مدل ها از داده شاخص کل و داده های قیمت سهام 34 شرکت فعال تر بورس تهران مربوط به بازه زمانی فروردین 1396 تا فروردین 1401 استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تجزیه داده های خام می تواند فرآیند استخراج ویژگی ها و الگوها را برای یادگیری ماشین تسهیل نماید. به علاوه، مدل CEEMD-ARMA-LSTM نسبت به مدل های ترکیب نشده دقت پیش بینی را 3 درصد افزایش داده است.

تعیین ساختار بهینه سرمایه و شیوه های مختلف تأمین مالی از جمله دغدغه های اساسی شرکت ها است. در سال های اخیر تورم فزاینده و شوک های ارزی منجر به توجه مدیران مالی شرکت ها به مسئله بهینه سازی منابع مالی شرکت ها و انتخاب ساختار سرمایه مناسب در شرایط نامطلوب اقتصادی شده است هدف این مطالعه بررسی عوامل تعیین کننده اهرم بهینه و سرعت تعدیل در شرایط تورم شدید و شوک های شدید ارزی است. این موضوع با استفاده از داده های 249 شرکت بورسی در دوره زمانی 1401-1388 با استفاده از یک مدل ساختار سرمایه پویا با روش رگرسیونی پنل دیتای پویای آزمون گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) انجام پذیرفت. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که ساختار سرمایه هدف وجود دارد و این شرکت ها در دوره تورم شدید و دلاریزه شدن با سرعت نسبتاً زیادی (۶۱ درصدی) به سمت اهرم هدف شان حرکت می کنند. عوامل کلیدی تعیین کننده ساختار سرمایه و محرک سرعت تعدیل در شرایط تورم شدید و دلاریزه شدن عوامل شرکتی شامل فرصت رشد، دارایی ثابت مشهود، نسبت سودآوری، تصمیمات سرمایه گذاری و نسبت نقدینگی است. بر اساس نتایج به دست آمده نرخ تورم و نرخ ارز با استفاده از عوامل خاص شرکت و به طور ویژه از طریق نقدینگی، اندازه و تصمیمات سرمایه گذاری بر ساختار سرمایه شرکت ها تأثیر می گذارند.

نفت بواسطه وابستگی که کشور در همه زیرنظام های خود اعم از نظام اقتصادی، نظام برنامه ریزی، نظام اداری و غیره به آن دارد، از چالش برانگیزترین موضوعات اقتصاد ایران می باشد. بنابراین تحلیل تحولات بازار نفت اهمیت زیادی در امر برنامه ریزی دارد. این پژوهش به بررسی و تحلیل قیمت نفت، به عنوان یکی از مهم ترین عوامل مؤثر بر اقتصاد ایران، می پردازد. هدف اصلی، ارائه یک تحلیل جامع از رویدادهای اخیر بازار جهانی نفت، پیش بینی روند آتی قیمت و ترسیم چشم انداز و طراحی سناریو با استفاده از تلفیق روش های تکنیکال و بنیادی است. در این راستا، ضمن مرور مبانی نظری و پیشینه پژوهش، به بررسی عوامل مؤثر بر عرضه و تقاضای نفت، تحولات ژئوپلیتیکی و نقش فناوری های نوین در بازارهای انرژی پرداخته می شود. نتایج تحلیل تکنیکال و امواج الیوت رخداد موج صعودی قیمت نفت در بازار جهانی را نشان می دهد. با این حال از نظر تحلیل بنیادی، روند سال های آینده قیمت نفت، بستگی به برآیند تقابل نیروهای عرضه و تقاضا در این بازار خواهد داشت. براساس احتمال رخداد هر یک از عوامل اشاره شده، سه سناریو برای آینده قیمت جهانی نفت ترسیم شده است که مطابق آنها، دامنه قیمت بین 50 (در سناریوی نزولی) الی 120 (در سناریوی صعودی) دلار قرار دارد.

در زمان وقوع بحران ها نظیر شیوع کووید 19، ممکن است مدیران به منظور ارائه تصویری مطلوب از وضعیت مالی شرکت، اقدام به مدیریت سود کنند. مرور ادبیات پژوهش حاکی از آن است که شرکت های دارای مالکیت خانوادگی دارای رفتار گزارشگری مالی متفاوت با سایر شرکت ها هستند. در شرکت های با مالکیت خانوادگی، حفظ ثروت اجتماعی-عاطفی و توانایی اعمال نفوذ صاحبان خانواده، بر تصمیمات گزارشگری شرکت تأثیر دارد. هدف پژوهش حاضر مطالعه تاثیر مالکیت خانوادگی بر مدیریت سود با توجه به اثر تعدیلی شیوع کووید 19 است. در این راستا، داده های 128 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره 1395 تا 1401 گردآوری شده است. به منظور تخمین مدل های رگرسیونی پژوهش از روش حداقل مربعات تعمیم یافته استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که نسبت مالکیت خانوادگی بر مدیریت سود واقعی و تعهدی اثر منفی و معنی داری دارد. بنابراین، در کل دوره پژوهش، با افزایش در مالکیت خانوادگی، مدیریت سود واقعی و تعهدی به طور معنی داری کاهش یافته است. همچنین، یافته ها نشان داد که شیوع کووید 19 در رابطه بین مالکیت خانوادگی و مدیریت سود اثر تعدیلی معنی داری دارد. بنابراین، رفتار شرکت ها از نظر مدیریت سود، در دوره قبل و بعد از شیوع کووید 19 تفاوت معنی داری را نشان می دهد.

تأکید فقه اسلامی مبنی بر وجود شفافیت اقتصادی و نهی غرر در معاملات اقتصادی و گسترش دامنه فعالیت مؤسسات رتبه بندی اعتباری در کشورهای اسلامی، منجر به شکل گیری نوع خاصی از گزارش های اطلاعاتی در بین مؤسسات رتبه بندی اعتباری در این کشورها شده است که از آن تحت عنوان رتبه بندی ارزشی یا امانتی یاد می گردد که خروجی آن ترسیم وضعیت یک شرکت در بکارگیری منابع اقتصادی و سلامت جریان سودآوری آن می باشد.هدف از پژوهش پیش رو تشریح ابعاد و مولفه های انجام رتبه بندی ارزشی است که به عنوان یکی از خدمات مؤسسات رتبه بندی اعتباری در کشور قابل ارائه خواهد بود.بر اساس همین موارد، با توجه به فعالیت مؤسسات رتبه بندی در کشور و ضرورت ارائه گزارش های رتبه بندی استاندارد و مورد نیاز حرفه، در پژوهش حاضر با بررسی رویه های مؤسسات رتبه بندی اسلامی و رهنمودهای مؤسسات مالی بین المللی و اسلامی، اقدام به ترسیم الگویی مفهومی رتبه بندی ارزشی در بازار سرمایه کشور شد سپس، الگوی مفهومی استخراج شده با استفاده از روش تحقیق دلفی در معرض نظرخواهی از خبرگان قرار گرفته و پس از اجماع خبرگان درخصوص ابعاد و مؤلفه های ارائه شده، الگوی مفهومی نهایی و نتیجه این پژوهش، در قالب 5 بُعد و 21 مؤلفه ارائه گردید. در نهایت، ذکر این نکته ضروری است به دلیل حداقل کردن اثر سوء گیری های کلامی درفرآیند نظرخواهی از خبرگان، در این پژوهش روش دلفی فازی مورد استفاده قرار گرفته و از نظر 52 نفر از صاحب نظران حوزه مالی به منظور ترسیم الگوی رتبه بندی ارزشی در بازار سرمایه ایران استفاده شده است.

تورش های رفتاری به عنوان خطاهای شناختی نظام مند و قابل پیش بینی، می توانند فرایند تصمیم گیری مالی را به طور معنی داری تحت تأثیر قرار دهند. مدل پنج عاملی بیلارد، بیل و کایزر از چارچوب های شناخته شده در شناسایی و تبیین این تورش ها به شمار می رود. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر ویژگی های شخصیتی سرمایه گذاران حقیقی بر تورش های رفتاری آنان با استفاده از این مدل بود. جامعه آماری شامل سرمایه گذاران حقیقی فعال در بورس اوراق بهادار تهران بوده و داده ها از طریق پرسشنامه و با روش نمونه گیری گلوله برفی گردآوری شد. حجم نمونه ۲۱۶ نفر و روش تحلیل شامل مدل یابی معادلات ساختاری و آزمون های ناپارامتریک بود. متغیرهای مطالعه در سه دسته اصلی قرار داشتند: ویژگی های شخصیتی، تورش های رفتاری (تمایلی، لنگراندازی و گله واری)، و شاخص های جمعیت شناختی (جنسیت، سن، وضعیت تأهل، تحصیلات، درآمد و تجربه). بر مبنای مدل بیلارد، بیل و کایزر، ویژگی های شخصیتی بر اساس دو بعد «احتیاط–شتاب زدگی» و «اعتمادبه نفس–اضطراب» به پنج تیپ ماجراجو، مدگرا، محتاط، فردگرا و متعادل طبقه بندی می شوند.یافته ها نشان دادند که ویژگی های شخصیتی اثر معنی داری بر بروز تورش های رفتاری دارند. به علاوه، مقایسه زوجی تیپ های شخصیتی بر حسب هر سه تورش رفتاری حاکی از تفاوت معنی دار میان برخی گروه ها بود؛ برای مثال، سرمایه گذاران مدگرا و محتاط در هر سه تورش رفتاری الگوهای متفاوتی نشان دادند. از منظر جمعیت شناختی، تنها متغیرهای جنسیت و تحصیلات بر تورش تمایلی، جنسیت، سن و تجربه بر تورش گله واری، و سن بر تورش لنگراندازی اثرگذار بودند. همچنین سه متغیر جنسیت، سن و تحصیلات بر الگوی ویژگی های شخصیتی تأثیر معنی داری داشتند. نتایج این مطالعه بیانگر آن است که شناخت و تحلیل تورش های رفتاری می تواند به سرمایه گذاران حقیقی و سیاست گذاران در کاهش اثرات منفی این خطاهای شناختی و اتخاذ تصمیم های منطقی کمک کند. به ویژه، مدل پنج عاملی بیلارد، بیل و کایزر می تواند به عنوان ابزاری کارآمد در این مسیر به کار گرفته شود.

این پژوهش به دنبال ارائه الگویی به منظور بررسی واکنش شاخص بازار سهام، ریسک پذیری و احساسات سرمایه گذاران به شوک سیاست پولی در قالب مدل های غیرخطی است. رویکرد مورد استفاده در این پژوهش، رگرسیون غیرخطی انتقال ملایم (STR) بوده است. بدین منظور از اطلاعات آماری بازه زمانی 1370-1400 بر اساس فراوانی داده های فصلی برای بازده شاخص، متغیرهای اقتصادی و مالی استفاده شده است. در این پژوهش وجود رفتار غیرخطی در ارتباط بین شاخص ریسک پذیری، احساسات سرمایه گذاران و سیاست پولی تأیید گردید. نتایج بدست آمده حاکی از این است که رابطه بازدهی شاخص با شاخص احساسات سرمایه گذاران و سیاست پولی غیرخطی و نامتقارن است و از میان متغیرهای توضیح کلان اقتصادی و مالی، نرخ ارز متغیر انتقال یا عامل تعویض رژیم است. رابطه میان بازدهی شاخص و شاخص احساسات سرمایه گذاران و سیاست پولی در دوران استقرار رژیم اول و دوم که به ترتیب بیانگر نوسان کم نرخ ارز و نوسان بالای نرخ ارز است، متفاوت بوده است.