تحقیقات حسابداری و حسابرسی

اندازه موسسه حسابرسی، به عنوان یکی از عوامل کلیدی در کیفیت خدمات حسابرسی شناخته می شود. موسسات بزرگ تر، به دلیل برخورداری از منابع مالی بیشتر، نیروی انسانی متخصص تر و زیرساخت های قوی تر، قادر به ارائه خدمات حسابرسی با کیفیت بالاتری هستند. این کیفیت بالاتر، به کاهش ریسک اطلاعاتی و افزایش اعتماد سرمایه گذاران به صورت های مالی صندوق منجر می شود. در نتیجه، سرمایه گذاران با اطمینان بیشتری به خرید و فروش واحدهای صندوق اقدام کرده و این امر می تواند به افزایش حجم معاملات و در نهایت، کسب سود معاملاتی بیشتر برای صندوق شود.  پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش اندازه مؤسسه حسابرسی شرکت سرمایه پذیر بر کسب سود معاملاتی صندوق های سرمایه گذاری مشترک، داده های 18 صندوق طی سال های 1396 تا 1401 بررسی و در نهایت 1447 سال - شرکت که برای صندوق های سرمایه گذاری مشترک سود معاملاتی داشته اند، انتخاب و با استفاده از رگرسیون چندگانه و آزمون t welch تجزیه وتحلیل صورت گرفت. نتایج بیانگر آن بود در کسب سود معاملاتی صندوق های سرمایه گذاری مشترک، صورت های مالی حسابرسی شده توسط مؤسسات حسابرسی با رتبه یک و مؤسسات حسابرسی ادغام شده، تأثیرگذار است. به عبارت دیگر، شرکت های سرمایه پذیر که صورت های مالی آن ها توسط مؤسسات حسابرسی با رتبه یک حسابرسی می شوند، سود معاملاتی بیشتری برای صندوق های سرمایه گذاری مشترک به همراه دارند. از سویی دیگر، شرکت های سرمایه پذیر حسابرسی شده توسط مؤسسات حسابرسی ادغام شده، سود معاملاتی صندوق های سرمایه گذاری مشترک را کاهش می دهند.

آگاهی از کارایی اطلاعاتی قیمت سهام و پیامدهای آن در بازارهای مالی، برای سرمایه گذاران، تدوین کنندگان مقررات و سیاست گذاران اهمیت زیادی دارد. در همین راستا، مطالعه حاضر با هدف تعیین اثر کارایی اطلاعاتی قیمت سهام با رویکردهای مختلف بر انتخاب نامطلوب سهام و خطر اخلاقی مدیران در بورس اوراق بهادار تهران بین سال های 1390 - 1401 انجام گرفته است. کارایی اطلاعاتی قیمت سهام با استفاده از سه رویکرد شامل؛ رویکرد اندازه گیری تعدیل قیمت سهام در رسیدن به ارزش ذاتی، رویکرد اندازه گیری سرعت تعدیل قیمت سهام در واکنش به اطلاعات بازار و رویکرد سرعت تعدیل قیمت به اطلاعات خاص شرکت مورد سنجش قرار گرفت. انتخاب نامطلوب سهام بر مبنای مدل ونکاتش و چیانگ (1986) و خطر اخلاقی بر اساس مدل عبدی گلزار و همکاران (1400) اندازه گیری شد. تحلیل فرضیه های پژوهش با استفاده از اطلاعات 130 شرکت و با بکارگیری تحلیل رگرسیون حداقل مربعات و نرم افزار Stata  نسخه 17 مورد سنجش قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد کارایی قیمت سهام بر پایه رویکردهای سرعت تعدیل قیمت سهام به ارزش ذاتی اوراق بهادار و سرعت تعدیل قیمت سهام به اطلاعات خاص شرکت بر انتخاب نامطلوب سهام و خطر اخلاقی مدیران تأثیر منفی دارد، در حالی که در رویکرد سرعت تعدیل قیمت سهام به اطلاعات عمومی بازار ارتباط معناداری مشاهده نگردید. به طور خلاصه می توان نتیجه گرفت که هر میزان، قیمت سهام شرکت ها به ارزش ذاتی نزدیک تر باشد و اطلاعات خاص شرکت به طور کامل در قیمت سهام منعکس شده باشد، انتخاب نامطلوب سهام و خطر اخلاقی مدیران به کمترین میزان خود خواهد رسید و این امر به تخصیص بهینه منابع در اقتصاد کمک می کند. نتایج این پژوهش می تواند منجر به کاهش تضاد نمایندگی شده و ذینفعان را در تصمیم گیری بهینه یاری رساند.

این پژوهش با هدف آزمون تاثیر انحراف توجه سرمایه گذاران نهادی بر کیفیت حسابرسی (با سه معیار اظهارنظر حسابرس در خصوص تداوم فعالیت، گزارش نقاط ضعف کنترل های داخلی و تجدید ارائه صورت های مالی) در بازه زمانی سال های 1391 الی 1400 و با استفاده از داده های 132 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران که طبق روش حذف سیستماتیک انتخاب شدند انجام شد. به منظور انجام فرضیه های پژوهش از نرم افزار ایویوز 10 و روش رگرسیون لوجیت استفاده شده است. یافته های پژوهش گویای این است که در صورت کم توجهی سرمایه گذاران نهادی نسبت به تحلیل یکسان تمام اوراق سرمایه گذاری های خود، تمایل حسابرس به اظهار نظر در مورد تداوم فعالیت و گزارش نقاط ضعف کنترل های داخلی کاهش یافته و احتمال تجدید ارائه صورت های مالی افزایش می یابد. یعنی از آنجائیکه سرمایه گذاران نهادی قادر یا علاقه مند نیستند به طور همزمان به کلیه سهام های سرمایه گذاری شده به یک اندازه توجه نموده و به سرمایه گذاری های دارای بازدهی غیرعادی توجه بیشتری می نمایند و به تبع آن نسبت به سرمایه گذاری های با بازدهی عادی کم توجه می شوند، این رفتار دوگانه سرمایه گذاران مذکور منجر به ایجاد بستری می شود که خروجی آن کاهش کیفیت حسابرسی است.

هدف: طبق پژوهش های پیشین، عوامل اثرگذار زیادی بر سطح ریسک پذیری شرکت ها معرفی شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر نقدشوندگی سهام بر سطح ریسک پذیری شرکت است. به علاوه، تأثیر نقدشوندگی سهام بر هزینه سرمایه نیز مطالعه شده است. روش: برای بررسی موضوع، اطلاعات مالی 156 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1391 تا 1400 مورد مطالعه قرار گرفته است. داده ها با استفاده از الگوی رگرسیونی چندمتغیره به روش داده های مقطعی و تابلویی و نرم افزار Eviews تجزیه وتحلیل شد. جهت اندازه گیری نقدشوندگی سهام از شاخص های نسبت گردش سهام، نسبت عدم نقدشوندگی آمیهود، درصد سهام شناور آزاد و رتبه نقدشوندگی استفاده شده است. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد نسبت گردش سهام و رتبه نقدشوندگی تأثیر مثبت و معنی داری بر ریسک پذیری شرکت دارد. بااین حال، نسبت آمیهود تأثیر منفی بر آن دارد و درصد سهام شناور آزاد فاقد تأثیر معنی دار بر ریسک پذیری است. درمجموع، نتایج پژوهش تأثیر مثبت و معنی دار نقدشوندگی سهام بر ریسک پذیری را نشان می دهد. به علاوه، نتایج نشان داد شاخص های نقدشوندگی بر هزینه سرمایه تأثیر معنی داری ندارند. نتیجه گیری: به طور خلاصه می توان بیان داشت، نقدشوندگی سهام ریسک سرمایه گذاری در بازار ثانویه را کاهش می دهد و سازوکارهای نظارتی را تقویت می کند و در این شرایط انگیزه مدیران شرکت ها برای اتخاذ پروژه های ریسکی ولی باارزش تقویت می شود.

ساختار و ویژگی های فردی در عملکردگروه نقش اساسی دارد این ویژگی ها می تواند با شکست گروه، زیرگروه هایی ایجاد کند که گرایش های متضادی نسبت به یکدیگر داشته باشند. هیئت مدیره به عنوان رکن نظارتی نقش موثری در سیاست های کلی شرکت ایفاء می نماید و در واقع نمایندگی سهامداران را برعهده دارد. چنانچه ساختار این رکن شکسته شود هیئت مدیره نمی تواند نقش نظارتی خود را به درستی ایفاءکند و در نتیجه فرصتی مناسب برای مدیران در جهت سوءاستفاده از دارایی های نقدی ایجاد می شود. در این پژوهش با بازکردن جعبه سیاه هیئت مدیره به بررسی تاثیر رابطه استراتژیک بین دو عنصرکلیدی خطوط شکست هیئت مدیره و سطح نگهداشت دارایی های نقدی پرداخته شده است. در همین راستا نمونه ای مشتمل بر130 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران انتخاب شده است. تجزیه و تحلیل  و ارزیابی داده ها نشان می دهد شکست هیئت مدیره با دارایی های نقدی شرکت رابطه منفی و معناداری دارد. این تاثیر برای هر دو مفهوم قدرت و فاصله خطوط شکست نیز منفی و معنادار بوده است، در نتیجه خطوط شکست هیئت مدیره باعث تضعیف نقش نظارتی این رُکن می شود. این پژوهش به عنوان یک ساز و کار مهم حاکمیتی، می تواند هزینه های نمایندگی و تأثیر منفی شکست های هیئت مدیره بر دارایی های نقدی را کاهش دهد.

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی روابط بین عوامل تعیین کننده ریسک، تغییرات زیست محیطی و بازده سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس با استفاده از رویکرد آمیخته انجام شد. این پژوهش در حیطه پژوهش های آمیخته با رویکرد کیفی-کمی در رهیافت استقرایی-قیاسی است که ازنظر هدف، کاربردی و ازحیث ماهیت و روش، توصیفی - پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش حاضر در بخش کیفی اساتید رشته های حسابداری، مدیریت مالی و اقتصاد است که نمونه گیری در این پژوهش به صورت هدفمند و به تعداد 18 نفر می باشد. جامعه آماری بخش کمی مدیران میانی و ارشد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می باشند که بااستفاده از نمونه گیری غیراحتمالی دردسترس حجم نمونه 47 نفر تعیین شد. در بخش کیفی پژوهش برای گردآوری اطلاعات از متون، مبانی نظری و مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد که روایی آن بااستفاده از ضریب CVR و پایایی آن با آزمون کاپای کوهن تأیید شد. علاوه بر این، در بخش کمی از پرسشنامه مقایسه زوجی استفاده شد و پایایی توسط آزمون مجدد و روایی توسط روایی محتوا مورد تایید قرار گرفت. پس از شناسایی متغیرهای مرتبط با عوامل تعیین کننده ریسک و تغییرات زیست محیطی موثر در بازده سهام، با بهره گیری از تکنیک دلفی فازی رتبه بندی متغیرها انجام پذیرفت. نتایج پژوهش حاکی از آن است که وضعیت مالی شرکت، ویژگی های شرکت، بازده بازار، سرمایه گذاران و نقدینگی به عنوان مهم ترین عوامل تعیین کننده ریسک و تغییرات گذرا و تغییرات فیزیکی حاد از جمله مهم ترین تغییرات زیست محیطی موثر در بازده سهام هستند.

فاصله بین ادراک حسابرسان از مسئولیت خود و ادراک استفاده کنندگان خدمات حسابرسی از مسئولیت های حسابرسان،  فاصله ی انتظارات حسابرسی نامیده می شود و تعیین عوامل موثر بر کاهش فاصله انتظارات حسابرسی و داشتن درک بهتر از دلایل آن به فرآیند یافتن مکانیزم های کاهش آن کمک خواهد کرد. هدف این پژوهش اولویت بندی عوامل موثر بر کاهش فاصله انتظارات حسابرسی می باشد. بدین منظور با گردآوری اطلاعات لازم از طریق روش کتابخانه ای و سپس توزیع پرسشنامه در دو مرحله، اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی، رتبه بندی و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. جامعه آماری مورد مطالعه در این پژوهش حسابرسان، اساتید حسابداری، اعتباردهنده گان و سرمایه گذاران هستند که از بین آنها تعداد 20 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای تعیین میزان اهمیت و رتبه بندی سبد عوامل اصلی و فرعی مؤثر بر کاهش فاصله انتظارات حسابرسی از روش سلسله مراتبی فازی گروهی  (GFAHP) استفاده شده است. نتایج اولویت بندی متغیرهای تحقیق نشان داده است مهمترین عامل اصلی کاهش فاصله انتظارات حسابرسی ، شاخص گزارش حسابرسی تعیین شده و شاخص های کیفیت حسابرسی،  ویژگی ها و مهارت حسابرس، استانداردها و مقررات حسابداری و حسابرسی و آموزش در اولویت های بعدی قرار دارند.