ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱ تا ۲۰ مورد از کل ۲۸٬۸۳۲ مورد.
۱.

An Interdisciplinary Research on the Bedrock Ground Stones For The Bawa Yawan Rockshelter, West-Central Zagros Mountains, Iran(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹۰ تعداد دانلود : ۴۱۶
The late Pleistocene period witnessed significant shifts in human lifestyle and behaviour across various regions in the Old World, as indicated by prehistoric archaeological evidence. These shifts reflect a transition from hunting to a greater emphasis on activities related to gathering plants. Archaeological findings demonstrate the utilization of plants in diverse forms, including the emergence of Bedrock Ground Stone (BGS) at prehistoric sites. In the realm of archaeological research, these remains are deemed crucial man-made artefacts, shedding light on essential aspects such as nutrition, culture, vegetation, food processing, and the presence of medicinal and toxic substances within ancient human societies. Given the existing research gap and the paramount significance of these artefacts in archaeological and anthropological studies, the Diyarmehr Institute for Paleolithic Research, for the first time in Iran, has committed to undertaking comprehensive and scientific investigations of the BGS in the Nawadrwn valley in the  Kermanshah region. Owing to its geographical positioning and environmental abundance, the west-central Zagros range has historically attracted and served as a conducive habitat for diverse human groups across various epochs. This study represents a multi-disciplinary research endeavour focused on 24 bedrock groundstones (BGS) discovered in the Prehistoric Bawa Yawan rockshelters within Nawdarwan valley. Detailed morphological and geochemical analyses have unveiled their multifaceted utility, encompassing purposes such as herbal processing and extraction, and their use in three instances as stone lamps.
۳.

بررسی تطبیقی تمکین زنان در متون فقهی فارسی میانه و فارسی زردشتی با تکیه بر متون صد در نثر و صد در بندهش(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۷
ادبیات فارسی میانه و فارسی زردشتی، عمدتا متونی با محتوای دینی هستند که بخش اصلی آن پس از ورود اسلام، بازنویسی شده اند. در این میان، صد در نثر و صد در بندهش، دو متن مهم در بین مکتوبات زردشتیان هستند که باورهای حقوقی و اعتقادی زردشتیان در آن انعکاس یافته است.ساختار هر دو، که از متون فارسیزردشتی هستند، شاهدی است بر اینکه تدوین کلی، بر اساس متون متقدم زردشتی انجام پذیرفته است. آراء فکری در دو تحریر یاد شده، در بحث تمکین زنان، متفاوت از سایر متون، با بینشی نوین، سعی در استنباط مفاهیم تمکین پذیری زنان داشته است. جستار حاضر بر اساس روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر منابع فارسی میانه و فارسی زردشتی برآن است، تا بررسی تطبیقی تمکین زنان در متون فارسی میانه (ارداویرافنامه و روایت پهلوی) و فارسی زردشتی را با تکیه بر متون صد در نثر و صد در بندهش، به انجام برساند و در پی پاسخ گویی به این پرسش است که سیرتمکین زنان و آمریت مردان در متون ذکر شده به چه صورت مطرح شده و آیا وضعیت تمکین در این دو دوره تفاوت دارد؟ واکاوی ها، تصویر قابل تاملی از وضعیت تمکین زنان در متون فارسی میانه و فارسی زردشتی راترسیم نموده و دیدگاه حقوقی فقهی، نسبت به زنان فرمانبردار و نافرمان را بیان نموده است. یافته های پژوهش، بیانگر تاثیر پذیری فتواها از وضعیت اجتماعی زمان تالیف متون مزبور بوده که در قالب فتواهای دینی، با لحنی هشدارگونه بروز یافته است. با این تفاوت که در متن صد در نثر و صد در بندهش، به شیوه ای نوین زنان به اطاعت از شوهران فراخوانده شده اند.
۴.

اصلاحات قاضی عیسی ساوجی در زمان سلطان یعقوب آق قویونلو: گذار از سنّت مغولی به سنّت ایرانی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱ تعداد دانلود : ۸
اصلاحات از راهکارهای مدیریتی و افزایش توانمندی حکومت ها، از دیرباز مورد توجه نخبگان قدرت بود است. اما ماهیت، روش ، چگونگی و گستره اجرای آن بنا به ضروت های جامعه تعیین می شد. نخبگان آق قویونلو در سه مقطع دست به اصلاحات زدند که یکی از این اصلاحات دوره سلطان یعقوب و به همت قاضی عیسی ساوجی صدر انجام شد. اصلاحات قاضی عیسی در تداوم اصلاحات دوره حسن پادشاه بود. از یک سو، سنّت مغولی با سقوط حکومت های مغولی تضعیف شده و جوابگوی نیازهای جامعه ایرانی به ویژه نخبگان قدرت نبود. از سوی دیگر، جامعه ایرانی جهش بلندی به سوی احیاء سنت های اسلامی– ایرانی برداشته بود. زیرا علاج دردهای خود را در این سنت ها می دید. این مقاله با تحلیل مضمونی روایت های تاریخی این دوره، سعی دارد زمینه، علل، ماهیت و موانع اصلاحات قاضی عیسی ساوجی را مورد تحلیل قرار دهد. هرچند اصلاحات قاضی را می توان به عنوان یک حلقه از تداوم فکری و ضرورت تاریخی اصلاحات در ایران دانست؛ اما هم آهنگی منافع برخی ازگروه های اجتماعی ایرانی( عالمان دینی) و ترکی (نظامیان) در تداوم سنّت مغولی، شکست و نابودی عوامل این اصلاحات را فراهم ساخت. یافته ها نشان می دهد، غلبه سران ایلات به قدرت و همکاری علما و سیورغال داران با آنان، مانع مهمی در کامیابی اصلاحات بود. داده های تاریخی نشان داد که اصلاحگران بر خلاف مخالفان از حمایت مردمی بر خوردار نبود. آنان باتکیه بر قدرت حکومتی وموافقت سلطان به اصلاح دست زده بودند. اما قدرت سلطان درنظام سیاسی مبتنی بر ایل کفایت نمی کرد. سلطان بدون همراهی سران ایلات از قدرت برتر برخوردار نبود.
۵.

تحلیل شخصیت محمدعلی میرزا دولتشاه بر اساس نظریه کارن هورنای(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۹
شناخت شخصیت افراد اثرگذار و سیاسی در فهم اقدامات و اتفاقات و تصمیمات آنان اثرگذار است. این پژوهش با هدف تحلیل روان شناختی شخصیت محمدعلی میرزا دولتشاه، شاهزاده قاجاری بر اساس نظریه شخصیتی کارن هورنای، روانشناس آلمانی، انجام شده است. او یکی از شاهزادگان قاجاری و حاکم کرمانشاهان، لرستان و خوزستان بود که در دوره زمامداری خود خدمات و اقدامات شایان توجهی انجام داده است. روش مورد استفاده برای انجام این پژوهش، روش کتابخانه ای بود. در این پژوهش نقش شرایط دوره کودکی و اتفاقات تجربه شده توسط محمدعلی میرزا دولتشاه در شکل گیری شخصیت وی بررسی شده است. همچنین اقدامات و رفتارها و خصوصیات شخصیتی وی بر اساس نیازهای روان نژندی مورد تأکید هورنای تبیین گردیده است. بر اساس یافته های این پژوهش فاصله بین خود واقعی و خود آرمانی و نیز نیاز به قدرت، استثمار، تحسین، موفقیت، جایگاه و منزلت اجتماعی، کمال گرایی و استقلال تبیین کننده رفتارها و اقدامات محمدعلی میرزا دولتشاه است.
۶.

کارکردهای اجتماعی انجمن های گیلان عصر مشروطه (مطالعه موردی: انجمن های ایالتی و ولایتی)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷ تعداد دانلود : ۵
انقلاب مشروطه ایران (۱۲۸۵ ه.ش) نه تنها ساختار سیاسی، بلکه عرصه اجتماعی و نهادهای مدنی کشور را دگرگون ساخت. در این میان، «انجمن ها» به عنوان پدیده ای نوظهور و برآمده از فضای نسبتاً آزاد پس از مشروطه، به کانونی برای مشارکت مردم در تعیین سرنوشت خود تبدیل شدند. در منطقه پیشرو و راهبردی گیلان، که دروازه ارتباطی با اروپا و قفقاز بود، انجمن های ایالتی و ولایتی به عنوان نهادهای رسمی و قانونی محلی شکل گرفتند. اگرچه مطالعات پیشین به طور کلی به نقش انجمن ها در دوره مشروطه پرداخته اند، و حتی برخی به معرفی انجمن های گیلان اشاره کرده اند، اما خلأ پژوهشی جدی در مورد کارکردهای اجتماعیِ خاص این نهادهای محلی در گیلان احساس می شود. این پژوهش با روش تاریخی و رویکرد توصیفی-تحلیلی، و با استفاده از مطالعه روزنامه های دوره مشروطه و منابع کتابخانه ای، در پی پاسخ به این پرسش است که انجمن های ایالتی و ولایتی گیلان چه کارکردهای اجتماعی داشتند و این فعالیت ها چگونه بر ساختار اجتماعی منطقه تأثیر گذاشتند؟ یافته ها نشان می دهد این انجمن ها در چهار حوزه اصلی فعالیت داشتند: امنیت سازی (مدیریت جنبش دهقانی، نظارت بر ادارات، و تأمین امنیت اتباع خارجی)؛ عدالت خواهی (استفاده از اختیارات قضایی برای لغو رسوم ظالمانه و رسیدگی به شکایات)؛ تحولات بهداشتی-آموزشی (تأسیس انجمن حفظ الصحه، بیمارستان، و مدارس جدید)؛ و بسیج سیاسی (سازماندهی نیروها و جمع آوری اعانه برای فتح تهران). این انجمن ها با وجود چالش هایی مانند وابستگی به مرکز و اختلافات داخلی، نقش مهمی در تحولات اجتماعی گیلان ایفا کردند و الگویی بومی برای حکمرانی محلی مشارکتی ارائه دادند.
۷.

فلسفه تاریخ از دیدگاه رضا داوری اردکانی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۷
این مقاله از منظر نظریه انتقادی اجتماعی استدلال می کند که فهم فلسفه تاریخ نزد رضا داوری اردکانی، مستلزم گسست بنیادین از تلقی های رایج و مدرن از تاریخ است. رویکرد او، با عبور از «فلسفه نظری» و «فلسفه انتقادی تاریخ» و قرابت با درک هایدگری از تاریخ به مثابه سرنوشت و تقدیر، پرسش را از «چگونگی شناخت تاریخ» به «نسبت وجودی ما با تاریخ و سرنوشت انسان در آن» تغییر می دهد. منظومه فکری داوری بر مفهوم محوری «گسست وجودی و معرفت شناختی» استوار است که تاریخ را نه یک جریان پیوسته، بلکه مجموعه ای از عوالم ناپیوسته می داند. از منظر وی، رویداد تاریخی غرب زدگی به مثابه یک تقدیر، گسستی را رقم زده که سنت و گذشته را به «ابژه موزه ای» تقلیل داده و انسان معاصر را دچار «درد بی تاریخی» کرده است. این وضعیت، که در سیطره هستی شناختی تکنولوژی تشدید می شود، همان انحطاط یا دور شدن از اصالت و بحران در ساحت انسانی است. کل تفکر داوری، به یک اعتبار، اندیشیدن در باب فلسفه تاریخ انسان است. فلسفه تاریخ او، نه تلاشی برای کشف قوانین تاریخ، بلکه یک دعوت اگزیستانسیال و هرمنوتیکی به «تفکر» درباره این گسست و وضعیت نیهیلیستی حاصل از آن است. دغدغه اصلی او، فهم شرایط «امکان و امتناع تفکر» برای «ما»ی تاریخی در دل این جهان گسسته و پرسش از سرنوشت انسان در این تقدیر تاریخی است.
۸.

Rome and Parthia

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹۱ تعداد دانلود : ۴۱۸
The relationship between Rome and Parthia is one of the most important issues in ancient history. Still, only some scholars, such as archaeologists, historians, and linguists, have written books and articles about this subject. Rome, Parthia, and the Politics of Peace, The Origins of War in the Ancient Middle East, by Jason M. Schlude, is a new book in this field.
۹.

دولت نادرشاه در مواجهه با دشواره مشروعیت(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۴
مشروعیت دولت ها مسئله ای از گذشته تا به امروز برای حکمرانان در ایران است. مشروعیت برای همه دولت ها امری نسبی است و هیچ دولتی مشروعیت تام و مطلق نداشته و نخواهد داشت. بسیاری از دولت ها در ایران نیز با مسئله مشروعیت دست به گریبان شده و حتی در این امر دچار بحران نیز شده اند. دولت نادرشاه باوجود قدرت نظامی قاهره آن و پیروزی بر دشمنان اشغالگر از بدو تأسیس سلسله افشاری با مسئله مشروعیت مواجه شد و در طی زمان این مسئله تبدیل به بحران مشروعیت شد. این مقاله با استفاده از روش تاریخی به دنبال پاسخ به این پرسش است که علل و زمینه های بحران مشروعیت دولت نادری چه بود و واکنش نادر در مقابل این بحران چه بوده است؟ یافته های پژوهش بر آن است دو گونه علل و زمینه های خاستگاهی و کارکردی باعث ایجاد مشکل و سپس بحران در مشروعیت دولت نادری شدند. از منظر خاستگاهی وجود مشروعیت ریشه دار رقیب و فقدان مشروعیت تباری از چالش هایی بودند که همواره نادر با آنها دست به گریبان بود. طبق یافته پژوهش حاضر، مشروعیت کارکردی عوامل به مراتب مهم تری بودند که زمینه فرسایش مشروعیت و بحرانی ساختن آن را موجب شدند. عملکرد مبتنی بر جباریت، ناکارآمدی و کژکارکردی دولت، بحران در هویت و مشارکت، تلاش برای دگرگون سازی مبانی مشروعیت مذهبی و گسست رابطه دانش-قدرت در مشروعیت سازی از علل اصلی پیدایش بحران در مشروعیت دولت نادری بود.
۱۰.

رویکرد روزنامه اختر به چالش ها و راهکارهای تجارت عصر قاجار(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۴
روزنامه اختر که در استانبول و خارج از قلمرو سیاسی ایران منتشر می شد، به دلیل برخورداری از آزادی نسبی از سانسور، قادر بود دیدگاه های اقتصادی و اجتماعی خود را شفاف تر بیان کند. یکی از محورهای مهم این نشریه، تحلیل چالش های تجارت ایران در عصر قاجار بود. این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی و مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی، مقالات اقتصادی اختر را در سال های 1292 تا 1314ق/1875 تا 1896م بررسی کرده است. داده های مورد مطالعه شامل یادداشت ها و گزارش هایی درباره تجارت، صنایع دستی، مسکوکات، اوزان و مقیاس ها، بیمه، بانک و شرکت های تجاری است. پرسش اصلی پژوهش آن است که اختر چه موانعی را برای توسعه تجارت ایران شناسایی کرده و چه راهکارهایی ارائه داده است. یافته ها نشان می دهد که از نگاه این نشریه، عواملی چون انفعال دولت، نبود سازماندهی اقتصادی، تقلب در تولید کالاهای صادراتی، تراز منفی بازرگانی و فقدان قوانین نوین تجاری از مهم ترین مشکلات ساختاری اقتصاد ایران بوده اند. اختر در کنار نقد این وضعیت، بر ضرورت ایجاد نهادهای جدید اقتصادی مانند شرکت های سهامی، بانک ها، بیمه و برگزاری نمایشگاه های بین المللی تأکید می کرد و آن ها را لازمه پیوستن ایران به اقتصاد جهانی می دانست. این بررسی همچنین آشکار می سازد که اختر به طور هدفمند بخش هایی از کتاب «ثروت ملل» آدام اسمیت را ترجمه و در قالب سلسله مقالاتی با عنوان «مبادی علم ثروت ملل» منتشر کرده است تا اصول اقتصاد بازار را در فضای فکری ایرانِ قاجار مطرح کند. تحلیل محتوای این مقالات نشان می دهد که رویکرد اقتصادی اختر در چارچوب «لیبرالیسم تدبیری» قابل تبیین است؛ یعنی پذیرش اصول بازار آزاد همراه با باور به مداخله اصلاح گرایانه دولت برای رفع موانع نهادی. این پژوهش با بازسازی تحلیلی سیاست های اقتصادی اختر و ارائه این چارچوب مفهومی، امکان فهمی عمیق تر از گفتمان اصلاح اقتصادی اواخر قاجار و روند شکل گیری ایده های بومی اقتصاد در ایران را فراهم می کند.
۱۱.

اقتصاد خانواده و نقش زنان شهری دوره قاجار: تحلیل روزنامه های تاریخی (1319-1343ق)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۱
پژوهش حاضر با تکیه بر چارچوب نظری گئورگ زیمل و مفاهیمی چون اقتصاد پولی، مصرف، کار زنان، قناعت، ولخرجی و ازدواج برای پول، به تحلیل نقش زنان شهری دوره ی قاجار در مدیریت اقتصادی خانواده می پردازد. این پژوهش با تمرکز بر روزنامه های منتشرشده در ایران بین سال های ۱۳۱۹ تا ۱۳۴۳ هجری قمری، جامعه ی شهری قاجار را بررسی می کند. زنان دوره ی قاجار به سه گروه شهری، روستایی و ایلیاتی تقسیم می شدند که هر یک نقش متفاوتی در اقتصاد خانواده ایفا می کردند؛ در حالی که زنان روستایی و ایلیاتی مشارکت مستقیم تری در تولید و درآمد خانوار داشتند، نقش زنان شهری عمدتاً مدیریتی و نظارتی و در چارچوب مصرف و سامان دهی اقتصاد خانه تعریف می شد.روزنامه های آن دوره نمایانگر نگرش جامعه نسبت به تغییر و ارتقای نقش زنان شهری در اقتصاد خانواده هستند. این روزنامه ها با نقد ولخرجی و ترجیح کالاهای وارداتی، زنان را به قناعت ترغیب و نقش جدیدی برای آنان تعریف می کردند. همچنین تشویق به کسب درآمد از طریق آموزش هنرهای دستی و کارخانه های مختص زنان، راهکارهایی برای توانمندسازی اقتصادی مطرح شدند. روزنامه ها همچنین به پیامدهای اجتماعی بیکاری و فقدان فرصت های شغلی برای زنان اشاره کرده و ارتباط آن را با رفتارهای خلاف هنجار بررسی کردند که این موضوع یکی از شیوه های انتقادی بود که توسط روزنامه ها به طور مداوم پیگیری می شد. پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی با تحلیل محتوای کیفی روزنامه ها و استفاده از منابع کتابخانه ای، به این پرسش پاسخ می دهد چگونه زنان شهری در مدیریت اقتصادی خانواده نقش ایفا کردند و روزنامه ها چه نگرشی نسبت به این نقش داشتند. یافته ها نشان می دهد روزنامه ها در تغییر نگرش سنتی نسبت به نقش اقتصادی زنان شهری فعال بودند و آنان را به استقلال نسبی اقتصادی، تصمیم گیری در ازدواج و حفظ کرامت فردی تشویق می کردند؛ موضوعی که با مؤلفه های اقتصاد پولی و مصرف در نظریه ی زیمل قابل تبیین است.
۱۲.

Kuh-i Sukhteh’s Shrine in Omidiyeh: A Fire Temple from the Sasanian Period in Southwestern Iran?(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۹ تعداد دانلود : ۱۶۳
Kuh-i Sukhteh in Omidiyeh, one of the most important but less-known areas in southwestern Iran, is between Omidiyeh and today’s Aghajari. This area was considered a part of the Asak region (one of Arjan environs). Active sources of fire plagued this area in ancient times due to its natural bed, and it was probably a place for the construction of shrines, including the Zoroastrian fire temple. This spatial feature was observed and written about by travelers and authors of the first and middle Islamic centuries. Historical texts refer to this area as a volcano, fire, fire temple, and fire altar. This research aims to compare the material presented by historical texts with archaeological data to locate the Asak fire temple. Conducting this research is necessary to complete the puzzle of the communication route between Ramhormoz and Arjan and identify the architectural structures related to the settlement and possible Zoroastrian shrines in this route. This research tries to answer this question: What is the connection between the Kuh-i Sukhteh area and Zoroastrian religious buildings in the Sasanian and the first Islamic centuries? Conclusion: Based on information from the historical and geographical texts of the first to middle Islamic centuries and archaeological data, including pottery and architectural remains, the Kuh-i Sukhteh in Omidiyeh is an adaptable place for the ancient fire temple of Asak. However, archaeological excavations seem necessary to document more architectural structures. The present study’s data result from authors’ survey studies and citation studies, and we have concluded by historical, descriptive analysis.
۱۳.

Rescue Archaeology Survey in the Reservoir Area of Azaroud Dam, Mazandaran: A Look at Environmental Capacities and Tourism Attractions

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۵ تعداد دانلود : ۱۵۴
This study aimed to identify and document archaeological sites within the catchment area of the Azaroud Dam and to prepare an archaeological map of the region. The primary research question was whether there is evidence of historical human settlements in the Azaroud Dam reservoir area and how environmental and geological factors have influenced the formation or absence of such settlements. The methodology was based on a field survey of the region. The results indicate that there is no evidence of historical human settlements within the Azaroud Dam reservoir area. Only scattered fragments of eroded pottery were found along the riverbanks, likely transported to the area by seasonal floods from upstream regions. Environmental and geological analyses also reveal that factors such as dense forest cover, steep slopes, difficult terrain, and annual torrential rainfall have created unfavorable conditions for the establishment of permanent or even temporary settlements in this area. However, these findings are limited to the reservoir area, and the possibility of human settlements in adjacent areas, particularly in upstream regions with gentler slopes and flatter terrain, cannot be ruled out. Despite this, the significant tourism potential of the studied area, both naturally and due to the construction of the Azaroud Dam, can play a prominent role in attracting investment and promoting sustainable development in the region.
۱۴.

هنر مجسمه سازی در دوره پهلوی اول و کارکردهای سیاسی اجتماعی آن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۷
با آغاز دوره پهلوی، تحول عمده ای در توجه به هنر مجسمه سازی شکل گرفت؛ به طوری که به نظر می رسد ساخت این میزان از مجسمه در طول دوره پهلوی، در تاریخ معاصر ایران بی سابقه بوده است. در این دوره هنر مجسمه سازی تبدیل به ابزاری نمادین برای تجلی سیاست های حاکمان این دوره بر مبنای سه اصل ملی گرایی، باستان گرایی و تجددگرایی بود. بر این مبنا در این دوره هنر مجسمه سازی به شکل ویژه تری کارکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی یافت. دولت پهلوی قصد داشت با نمایش مجسمه ها در مراکز اصلی شهر، بر افکار عمومی غلبه کند و جامعه سنتی و مذهبی ایران را با تحولات جدیدی همسو کند که مدنظر روشنفکران و طبقه نخبگان پهلوی بود. به عبارت دیگر، حاکمیت به دنبال آن بود تا از ظرفیت های تبلیغاتی هنر مجسمه سازی در راستای سیاست های خود استفاده کند و اذهان را برای پذیرش این سیاست ها آماده کند. بنابراین پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش اصلی است: مجسمه های ساخته شده در دوره پهلوی اول، چه کارکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی داشتند و چگونه بازتاب دهنده سیاست های حاکمیت در سطح جامعه بودند؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی، در پی آن است تا با بررسی و مطالعه منابع کتابخانه ای و به ویژه اسناد تاریخی و روزنامه ها، کارکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مجسمه ها را در بستر تحولات دوره پهلوی اول تحلیل کند و از طریق روش نشانه شناسی مشخص کند که نمادهای به کاررفته در مجسمه های پهلوی اول چگونه بر فضای فکری جامعه نقش داشته و اثرگذار بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مجسمه سازی در این دوره کارکردی سیاسی، اجتماعی و فرهنگی داشته و مجسمه ها تحت تأثیر سیاست های دربار و دیدگاه های طبقه نخبگان و روشنفکران عصر پهلوی با اهداف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، ساخته می شد و در معرض نمایش عموم قرار می گرفت. بااین همه مجسمه ها با توجه به موضوع اثر و تحت تأثیر شرایط و تحولات سیاسی با واکنش های متفاوتی از سوی مردم مواجه می شد.
۱۵.

مواجهه یهودیانِ ایران با مسلمانان در عصر فتوحات(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۴
یهودیان در طول تاریخ یکی از اقلیت های مذهبی پراکنده در ایران، بودند. پیشینه حضور یهودیان در ایران به دوره اسارت بابلی، هخامنشیان و مادها می رسد. یهودیان در این تاریخ طولانی، همواره متأثر از شرایط زندگی در ایران و همچنین به رغم شمار اندک، در حیات اجتماعی، اقتصادی و دینی مردم ایران تاثیرگذار بوده اند. در این میان یکی از نقاط عطف در تاریخ یهودیانِ ایران، عصر فتوحات و حاکمیت اعراب مسلمان است. با این وصف در این پژوهش تلاش می گردد نوع مواجهه یهودیانِ ایران با مسلمانانِ فاتح و نیز حیات اجتماعی اقتصادی آنان در عصر فتوحات مورد بررسی قرار گیرد. بر اساس یافته های پژوهش به رغم بدبینی هایِ موجود میان اعراب مسلمان و یهودیان، برخورد خشونت باری میان این دو گروه صورت نگرفت و یهودیان در این زمان در مناطق مختلف با توجه به شرایط و موقعیت مکانی، ترکیبی از سازش و انزوا را برگزیدند. یهودیان به عنوان اهل کتاب، در بیشتر مواقع در این دوره در میان مسلمانان زندگی همراه با آسایشی داشتند و گرچه از نظر اجتماعی و دینی محدودیت هایی داشتند، اما از نظر اقتصادی فضای بسیار مساعدتری نسبت به دوره باستان برای آنان فراهم شد. به نحوی که آنها در این زمان، یک دوره «انقلاب تجاری» را تجربه نمودند.
۱۶.

نقش و عملکرد حزب توده در قیام سی تیر ۱۳۳۱(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۳۱
قیام ۳۰ تیر ۱۳۳۱، از رخدادهای مهّم تاریخ معاصر ایران است که در پی استعفای محمدمصدق از نخست وزیری و روی کار آمدن احمد قوام به وقوع پیوست. در این واقعه تاریخی برخی به نقش حزب توده در این قیام تاکید کرده و پیروزی قیام را به حزب توده پیوند داده اند. این نوشتار بر آن است نقش واقعی حزب توده در قیام سی تیر را با استفاده از اسناد و منابع دست اول مورد بررسی قرار داده و به این پرسش پاسخ بدهد که حزب توده در این قیام چه نقشی داشته است؟ آیا آن گونه که گفته می شود توده ای ها در قیام سی تیر حضوری تاثیر گذار داشتند یا صرفا ادعای واهی از سوی حزب توده بوده است؟ یافته ها گویای آن است که رهبری حزب توده نقشی محوری در قیام نداشته و جمعیت ملی مبارزه با استعمار سازمان پوششی حزب توده بدون آگاهی حزب یا دریافت رهنمودی از سوی آن اعلامیه ای را منتشر کرد و احزاب و فعالان سیاسی را به اتحاد فرا خواند و خواهان تشکیل جبهه واحد ضد استعمار شد. در سی تیر نیز در پی سودای قدرت به مردم پیوست تا از ثمره قیام که در آستانه پیروزی بود، بهره ببرد.
۱۷.

بررسی سیاست های دولت در مهار تورم و گران فروشی در مشهد در سالهای پایانی حکومت پهلوی دوم(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱ تعداد دانلود : ۶
در سال های پایانی حکومت پهلوی دوم، ایران با چالش های اقتصادی عدیده ای مواجه بود که تورم و گران فروشی از جمله مهم ترین آن ها بودند. این مقاله به بررسی سیاست های اتخاذ شده توسط دولت پهلوی برای مهار این مسائل در شهر مشهد می پردازد. با استفاده از داده های تاریخی و اسناد آرشیوی، تلاش شده است تا تصویری دقیق از رویکردها و تدابیر اتخاذ شده توسط دولت و همچنین واکنش های اصناف و بازاریان مشهد به این سیاست ها ارائه شود. مقاله همچنین به تحلیل پیامدهای این سیاست ها بر اقتصاد محلی و تأثیر آن ها بر زندگی روزمره مردم می پردازد. نتایج نشان می دهند که در حالی که برخی ا ز این تدابیر موقتاً موفق به کنترل قیمت ها شدند، اما در بلندمدت نتوانستند مشکلات ساختاری اقتصادی را حل کنند و در برخی موارد حتی ممکن است به تشدید تورم و نارضایتی اجتماعی منجر شده باشند و حتی تلاش ستاد مبارزه با گران فروشی علی رغم تلاش های صورت گرفته، در کنترل این مشکلات موفق نبود.
۱۸.

سایه قدرت: تحلیل روان شناختی مسئله جانشینی در دوره صفویه بر اساس نظریه سایه یونگ(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۵
یکی از مسائل مهم در تاریخ سیاسی سلسله صفویه، مساله جانشینی و جانشین پروری است. نظام سلطنتی صفویه، به رغم تثبیت نسبی قدرت در قرون شانزدهم و هفدهم میلادی، به مانند بسیاری ازحکومت های پیش از خود،از الگوی مشخص و پایداری برای انتقال قدرت برخوردار نبود.در نتیجه، بسیاری از شاهزادگان قربانی رقابت های درونی، ترس های پادشاهان و خشونت های ساختاری شدند. این مقاله با بهره گیری از نظریه «سایه» کارل گوستاو یونگ، می کوشد نشان دهد که چگونه شاهزادگان صفوی علی رغم ثبات نسبی و اقتدارجاری و مستمر در حکومت صفویه، در ناخودآگاه سیاسی و روانی پادشاه صفوی، نه به عنوان تداوم سلطنت، بلکه به مثابه تهدیدی علیه قدرت پادشاهی بازنمایی می شدند.مساله ای که می توان در حکومت هایی چون ساسانیان در ایران پیش از اسلام به عنوان نمونه داخلی ونیز عثمانی به عنوان رقیب خارجی و موازی صفویه مشاهده کرد. از این منظر، مسئله جانشینی در دوره صفویه، بازتابی از مواجهه ناکام سلطنت با سایه روانشناختی خود بوده و سرانجام به فرسایش مشروعیت و فروپاشی تدریجی سلسله انجامیده است.این پژوهش می کوشد تا به این پرسش پاسخ دهد که سنت جانشین پروری و جانشین گزینی در حکومت صفویه تا چه اندازه کارآمد بود و چگونه می توان ناکارآمدی های آن را با تحلیل روان شناختی، به ویژه نظریه سایه توضیح داد؟ یافته های پژوهش نشان می دهدتوهم توطئه،نگرانی از تهدیدات شاهزادگان،تردید وبی تصمیمی از جمله مولفه های روانشناختی ورقابت های نیروهای اثرگذار چون قزلباشان و حرمسرااز جمله متغیرهای تاریخی ایجاد سایه در جانشینی و جانشین پروری در این دوره بود. این پژوهش از رویکرد توصیفی- تحلیلی وروش تاریخی بهره می برد وگردآوری داده ها بر اساس مطالعات کتابخانه ای و اسنادی است.
۱۹.

Tepe Talebkhan: A Bronze Age Settlement in Sistan, Iran(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۳ تعداد دانلود : ۱۴۶
In the second half of the fourth millennium BCE, a settlement was established at Shahr-i Sokhta in Sistan​​. Simultaneously, during this period, the Porto-Elamite horizon emerged in a large zone of the Near East, especially on the eastern part of the Iranian Plateau. During the first quarter of the third millennium BCE and the early urbanization phase, Shahr-i Sokhta, an early urban center, expanded largely, and many satellite sites developed around it. To obtain some information on the economic and cultural interactions between Shahr-i Sokhta and these peripheral settlements, Tepe Talebkhan has been chosen for excavations and further detailed studies. In the article, by using the materials found during the fifth season of excavations at Tepe Talebkhan, the focus was to shed more light on the main cultural characteristics of the site and its mutual ties with Shahr-i Sokhta. Ceramic data indicates that the settlement was founded at the end of Shahr-i Sokhta III period and continued through the entire posterior period i.e. Shahr-i Sokhta IV. The carbon 14 results also provided an absolute date for the settlement sequence between 2500 and 2300 BCE. 
۲۰.

روابط تجاری ایران و آمریکا در جنگ جهانی دوم (1324- 1320ش)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱ تعداد دانلود : ۳
اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، تغییرات گسترده ای در عرصه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و روابط خارجی کشور به وجود آورد. پیش از جنگ، آلمان یکی از شرکای اصلی تجاری ایران بود، اما با اشغال ایران، آمریکا جایگزین آن شد. پژوهش حاضر با هدف بررسی روابط بازرگانی ایران و آمریکا در طول جنگ جهانی دوم، میزان و تنوع کالاهای مبادله شده و نیز دلایل نوسانات این مبادلات انجام شده است. این مطالعه با رویکردی توصیفی تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانه ای و اسنادی، به ویژه احصائیه های تجاری ایران و آمارهای منتشرشده از سوی بانک ملی و اداره کل گمرک، تدوین شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در دوره جنگ جهانی دوم، حجم و ارزش مبادلات تجاری میان ایران و آمریکا، به ویژه واردات ایران از این کشور، روندی افزایشی داشته و آمریکا به دومین شریک تجاری ایران تبدیل شده است. از مهم ترین عوامل این تحول می توان به حضور نظامی آمریکا در ایران، استخدام مستشاران نظامی و اقتصادی آمریکایی، اجرای قانون وام و اجاره آمریکا، تلاش ایران برای کاهش نفوذ انگلیس و شوروی با بهره گیری از نیروی سوم (آمریکا) و نیز تغییر سیاست انزواطلبانه آمریکا به سوی حضور فعال در عرصه جهانی اشاره کرد. این عوامل در مجموع تأثیر چشمگیری بر گسترش تجارت میان ایران و آمریکا در این دوره داشته اند.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان