فهم تجربه زیسته دانش آموزان دبیرستانی تیزهوش دارای تجربه اعتیاد به اینترنت با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی
آرشیو
چکیده
زمینه و هدف : امروزه اعتیاد به اینترنت یکی از مهم ترین مسائل در زیست دیجیتال نسل جدید می باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی تجارب زیسته ی دانش آموزان تیزهوش مقطع متوسطه ی دوم دارای اعتیاد به اینترنت انجام شده است. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شده است. نمونه گیری به صورت هدفمند از میان دانش آموزان پسر دارای اعتیاد به اینترنت در سال تحصیلی 1404-1403 در شهر تبریز انجام گرفت. برای رسیدن به اشباع نظری، با ۱۱ نفر از آنان مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته صورت گرفت. شناسایی افراد دارای اعتیاد به اینترنت با استفاده از پرسش نامه ی یانگ انجام شد. همچنین داده ها با روش تحلیل مضمون از نوع کلایزی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: یافته ها منجر به استخراج ۵ مضمون اصلی و ۱۸ مضمون فرعی شدند. مضامین اصلی شامل: گریز از محدودیت های فرهنگی، اجتماعی و امکانات رفاهی، شکاف نسلی و تنش های درون خانوادگی، تأثیرات روانی، وابستگی و تجربه ی افت تحصیلی بودند. از مهم ترین مضامین فرعی می توان به تقابل میان هویت سنتی نوجوان در خانه و هویت دیجیتال، ناتوانی والدین در درک دنیای دیجیتال، تجربه ی زندگی مدرن، خودکارآمدی تحصیلی پایین، ناتوانی در تمرکز و احساس رهاشدگی عاطفی در غیاب فضای دیجیتال اشاره کرد. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان داد که اعتیاد به اینترنت در دانش آموزان بیشتر واکنشی به فشارهای فرهنگی، نبود امکانات تفریحی، ضعف در ارتباطات خانوادگی و ناتوانی در مدیریت احساسات است. بنابراین، طراحی مداخلات آموزشی و مشاوره ای در مدارس، تقویت سواد دیجیتال در خانواده ها و فراهم کردن فضاهای جایگزین برای تخلیه هیجانی نوجوانان می تواند نقش مؤثری در پیشگیری و کاهش وابستگی به فضای مجازی ایفا کند.A Phenomenological Study of the Lived Experiences of Gifted High School Students with Internet Addiction
Background and Objective: Nowadays, internet addiction is one of the most significant issues in the digital life of the new generation. The present study was conducted with the aim of identifying the lived experiences of high school gifted students with internet addiction. Method: This study was conducted using a qualitative approach and phenomenological method. Sampling was purposive, carried out among male students with internet addiction during the 2024-2025 academic year in the city of Tabriz. To achieve theoretical saturation, in-depth, semi-structured interviews were conducted with 11 of them. Individuals with internet addiction were identified using Young's Internet Addiction Test. Data were analyzed using Claizeian thematic analysis. Findings: The findings led to the extraction of 5 main themes and 18 sub-themes. The main themes included: Escape from cultural, social constraints and lack of welfare facilities; Generational gap and intra-family tensions; Psychological impacts; Dependency; and Experiencing academic decline. Among the most important sub-themes were the conflict between the adolescent's traditional identity at home and digital identity, parents' inability to understand the digital world, experience of modern life, low academic self-efficacy, inability to concentrate, and feeling of emotional abandonment in the absence of the digital space. Conclusion: The findings of this study showed that internet addiction in students is largely a reaction to cultural pressures, lack of recreational facilities, weaknesses in family communication, and an inability to manage emotions. Therefore, designing educational and counseling interventions in schools, enhancing digital literacy in families, and providing alternative spaces for adolescents' emotional release can play an effective role in preventing and reducing dependency on the virtual space.
تبلیغات
