تجلی قرآن و عرفان در زبان شعر حسین پناهی
آرشیو
چکیده
این پژوهش با هدف واکاوی ژرفانگی و نظام مند تجلی مضامین قرآنی و عرفان اسلامی در زبان اشعار حسین پناهی انجام شده است. مقاله با تمرکز بر مجموعه های شعری «به وقت گرینویچ»، «افلاطون کنار بخاری»، «من و نازی»، «کابوس های روسی» و «سال هاست که مرده ام»، به روشی توصیفی-تحلیلی و در چارچوب رویکردی تطبیقی، به بررسی این مسئله می پردازد که چگونه پناهی با تکیه بر پیشینه تحصیلات حوزوی و آشنایی با متون دینی و عرفانی، این مفاهیم را در بافت شعر مدرن خود بازآفرینی و تلفیق کرده است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که اشعار پناهی مشحون از اشارات مستقیم و غیرمستقیم به آیات قرآن کریم است که از جمله مهم ترین آن ها می توان به ارجاعات مکرر به سوره های بقره (آیات خلافت انسان، انفاق و وسعت کرسی الهی)، ص (نفخه روح)، ملک (مفهوم ملکوت)، اسراء (ناتوانی در توصیف کلمات الهی) و الرحمن (مفهوم فنا و بقا) اشاره کرد. در کنار این، مفاهیم بنیادین عرفانی همچون «وحدت وجود» با تأثیرپذیری از اندیشه ابن عربی، «عشق الهی» به عنوان محرک کائنات، «فنا فی الله» و محو در ذات حق، «سکوت عارفانه»، «شفقت بر حیوانات» و «سیر آفاقی و انفسی» از کانونی ترین درون مایه های شعری او به شمار می روند. نتایج نهایی پژوهش نشان می دهد که پناهی این مفاهیم را در قالب شگردهای بیانی نوین از جمله شطح، واسازی، پارادوکس و برهم زدن زبان عادی باز سازی کرده و از این رهگذر میان سنت عرفانی ایران و شعر معاصر پیوند برقرار ساخته است.The Manifestation of the Qur’an and Mysticism in the Poetic Language of Hossein Panahi
1. Introduction This study has been conducted with the aim of systematically and in depth examining the manifestation of Qur’anic themes and Islamic mysticism in the poetic language of Hossein Panahi. The article, focusing on the poetry collections “Be Vaght-e Greenwich” (At Greenwich Time), “Aflatoon Kenar-e Bokhari” (Plato by the Heater), “Man va Nazi” (Nazi and I), “Kabous-haye Rusi” (Russian Nightmares), and “Sal-hast ke Mordeh-am” (I Have Been Dead for Years), adopts a descriptive–analytical method within a comparative framework to address the question of how Panahi, drawing upon his background in seminary education and his familiarity with religious and mystical texts, has re-created and integrated these concepts into the fabric of his modern poetry. In this article, we seek, through a profound engagement with Panahi’s poetry, to analyze the manifestation of Qur’anic and mystical themes in his works and to demonstrate how this poet has succeeded, relying on his religious knowledge and mystical insight, in sustaining and revitalizing concepts such as the unity of being, divine love, annihilation and subsistence, and the glorification of all beings within the framework of contemporary Persian poetry, while at the same time endowing them with a renewed expression. Examining this relationship contributes both to a deeper understanding of Panahi’s works and to a clearer comprehension of the connection between contemporary literature and the rich heritage of mysticism and religion in Iran
تبلیغات
