واکاوی شکل گيری معنا در «لامية العجم» طغرايي بر اساس نظريه قطب های استعاری و مجازی ياکوبسن (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
ساختارگرایی، روشی در نقد ادبی است که با تأکید بر اهمیت زبان در شکل دهی به ادبیات، به مطالعه ساختارهای زبانی و نقش آن ها در آفرینش معنا می پردازد. بر این اساس در این پژوهش با نگاهی به رویکرد ساختارگرایانه و نظریه ادبیت یاکوبسن و بر مبنای توصیف و تحلیل وارائه نمودار آماری، به بررسی دقیق زبان شناختی قصیده نام آشنای «لامیه العجم» طغرایی در سه سطح زبانی، ادبی و اندیشگانی پرداخته شده است. هدف اصلی، بررسی ارتباط عناصر زبانی و ادبی در شکل گیری معنای این اثر است با توجه به اهمیت و شهرت قصیده طغرایی، انجام پژوهشی جامع و همه جانبه در راستای واکاوی ساختار، قالب و شبکه معنایی آن ضروری به نظر می رسد. رهیافت پژوهش نشان می دهد که وزن و بحر با مفهوم و محتوای قصیده هم خوانی دارد. هم حروفی و هم آوایی در شعر اندک؛ اما قابل ملاحظه است و غالباً از نوع تکرار آوایی ناقص است، از دیگر سو، هنجارگریزی و قاعده افزایی است که موجب برجسته سازی زبان شعری قصیده «لامیه العجم» شده است و از این میان کاربرد استعاره از بالاترین بسامد برخوردار است که نشانگر عنصر خیال و معانی ذهنی شاعر است. ساختار واژگانی و ادبی در قصیده در خدمت اندیشه و عاطفه شاعر قرارگرفته است.Analysis of Meaning Formation in "Lāmiyyat al-‘Ajam" by Ṭughrā’ī Based on Jakobson's Theory of Metaphoric and Metonymic Poles
Structuralism is an approach in literary criticism that emphasizes the role of language in shaping literary works through the study of linguistic structures and their function in meaning production. Based on a structuralist perspective and Roman Jakobson’s theory of literariness—particularly the metaphoric and metonymic poles—this study conducts a detailed linguistic analysis of the well-known ode Lāmiyyat al-‘Ajam by Ṭughrā’ī. Adopting a descriptive–analytical method and employing statistical charts, the research examines the poem at three levels: linguistic, literary, and intellectual. The primary objective is to explore the relationship between linguistic and literary elements in the formation of meaning within the text. Given the significance and prominence of Ṭughrā’ī’s ode, a comprehensive analysis of its structure, poetic form, and semantic network appears necessary. The findings indicate that the meter and poetic rhythm are consistent with the poem’s conceptual and thematic content. Alliteration and assonance occur infrequently but remain noticeable, often appearing in the form of partial phonetic repetition. Moreover, defamiliarization and grammatical deviation play a key role in foregrounding the poetic language of Lāmiyyat al-‘Ajam , with metaphor emerging as the most frequent rhetorical device, reflecting the poet’s imaginative faculty and mental imagery. Overall, the linguistic and literary structure of the poem functions in the service of the poet’s thought and emotional expression.
تبلیغات
