شناسایی و اولویت بندی مؤلفه های مؤثر بر هویت حرفه ای حسابداران در صورت دیجیتالی شدن حرفه با استفاده از رویکرد مدل سازی ساختاری تفسیری (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف: هدف این پژوهش، تعیین مؤلفه ها و شاخص های هویت حرفه ای حسابداران و دیجیتالی شدن حرفه حسابداری با استفاده از مرور جامع مجموعه ای از مقاله های علمی منتشر شده در سطح بین المللی و بررسی تناسب این شاخص ها با شرایط بومی کشور و جامعه حسابداران و درنهایت اولویت بندی آن هاست. روش: این پژوهش از نظر هدف اکتشافی و برحسب روش تحقیق، آمیخته (کیفی و کمی) است و از روش های تحلیل محتوا، روش دلفی فازی و تکنیک ساختاری تفسیری بهره برده است. ابتدا به منظور شناسایی شاخص های مؤثر بر هویت حرفه ای حسابداران، در صورت دیجیتالی شدن حرفه، از روش تحلیل محتوا استفاده شد؛ بنابراین برای تعیین و ارزیابی مقاله های حوزه تحقیق، روش مرور نظام مند به کار گرفته شد. اسناد و مقالات مرتبط با هویت حرفه ای حسابداران و دیجیتالی شدن حرفه حسابداری که در بازه زمانی ۱۹۸۳ تا ۲۰۲۴ در پایگاه های علمی خارجی و از سال ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ در پایگاه های علمی داخلی منتشر شده اند، بررسی شدند. از میان انبوه مقاله های اولیه، ۵۵ مقاله با روش پریزما شناسایی و در نهایت ۱۰۲ شاخص استخراج شد. سپس با بهره گیری از روش دلفی فازی و کسب اجماع خبرگان، ۱۵ شاخص متناسب با شرایط ایران معرفی شد. در آخر، از طریق تکنیک ساختاری تفسیری و با تشکیل ماتریس دستیابی، لایه های مؤثر بر هویت حرفه ای حسابداران در صورت دیجیتالی شدن حرفه بررسی شد تا معین شود که چگونه می توان هویت حسابداران را در زمینه حرفه ای و عملی در دنیای دیجیتال حفظ کرد. یافته ها: در این پژوهش، تحلیل احساسات و هم افزایی، مهم ترین و اثرگذارترین شاخص های مؤثر در هویت حرفه ای حسابداران در صورت دیجیتالی شدن حرفه حسابداری تعیین شد. بدیهی است که با پیشرفت تکنولوژی و افزایش تعاملات دیجیتال، تحلیل احساسات به ابزاری ضروری برای حسابدارانی تبدیل می شود که می خواهند هویت حرفه ای خود را در محیطی پویا و رقابتی حفظ کنند و آن را توسعه دهند. این امر هم به نفع خود حسابدار و هم به نفع مشتریان و کل جامعه حرفه ای خواهد بود. هم افزایی نیز در هویت حرفه ای حسابداران نقش بسیار مؤثری دارد. بدون هم افزایی در حرفه حسابداری، نمی توان زمینه پذیرش دیجیتالی شدن را در گروه حرفه ای حسابداری ایجاد کرد. هم افزایی میزان درجه وفاداری و تعهد و اعتماد متقابل را بین حسابداران و شرکت ها و جامعه به وجود می آورد. تأثیرپذیرترین و کم اهمیت ترین شاخص های مدنظر از دیدگاه خبرگان، عبارت بودند از: نقش پیش نیازهای حسابداران، مزایا و موانع به کارگیری دیجیتالی شدن، اطلاعات پایه، تصویر، کلیشه، نگرش به دیجیتالی شدن و اثرهای دیجیتالی شدن در حوزه حسابداری. نتیجه گیری: با توجه به مدل ارائه شده در این پژوهش و سطح بندی انجام شده، نتایج نشان می دهد که دیجیتالی شدن در صورتی که به درستی مدیریت شود، می تواند به افزایش هم افزایی و تحلیل احساسات در حرفه حسابداری منجر شود. از یک سو افزایش تحلیل احساسات می تواند به حسابداران کمک کند تا بهتر درک کنند که عموم مردم و ذی نفعان چه احساسی به آینده حرفه حسابداری دارند و از سوی دیگر، همکاری حسابداران با متخصصان، مشتریان و سایر ذی نفعان هموارتر می شود. این اطلاعات به حسابداران و سازمان های حرفه ای کمک می کند تا استراتژی های مناسبی را برای مواجهه با چالش ها و بهره برداری از فرصت ها تدوین کنند.Identifying and Prioritizing Determinants of Accountants’ Professional Identity in the Digitalization Era: An Interpretive Structural Modeling Approach
Objective
The objective of this study is to identify the components and indicators that define accountants’ professional identity and to explore the impact of digitalization on the accounting profession. To this end, a comprehensive review of the international scientific literature was conducted. The study also assesses the compatibility of these indicators with the local conditions of the country and its accounting community, culminating in their prioritization.
Methods
This research is exploratory in nature and adopts a mixed-method approach, integrating qualitative and quantitative techniques. It employs content analysis, the fuzzy Delphi method, and the interpretive structural modeling (ISM) technique. Initially, the content analysis method was applied to identify indicators influencing accountants’ professional identity in the context of digitalization. A systematic review was then conducted to collect and evaluate relevant articles. Studies related to accountants’ professional identity and the digitalization of the accounting profession were gathered from international scientific databases from 1983 to 2024, and domestic databases from 2011 to 2025. Out of a large pool of initial studies, 55 key articles were selected, using the PRISMA method, leading to the extraction of 102 indicators related to professional identity and digitalization. Subsequently, through expert consensus achieved via the fuzzy Delphi technique, 15 indicators deemed suitable for Iranian conditions were finalized. Finally, the interpretive structural modeling technique was employed to create an achievement matrix, exploring the hierarchical layers influencing accountants’ professional identity during digital transformation. This helped determine how the professional identity of accountants can be preserved and strengthened in a digitalized, practice-oriented environment.
Results
The results indicate that sentiment analysis and synergy are the most significant indicators affecting accountants’ professional identity in the era of digitalization. The advancement of technology and the expansion of digital interactions have made sentiment analysis a vital competency for accountants seeking to maintain and enhance their professional identity in a dynamic and competitive context. This capability benefits not only individual accountants but also clients, firms, and the broader professional community. Synergy also plays a pivotal role in shaping professional identity. Without synergy, acceptance of digitalization within the accounting profession would be difficult to achieve. Synergy fosters loyalty, commitment, and mutual trust among accountants, organizations, and society, thereby creating the foundation for a cohesive professional environment. According to experts, the key and least influential indicators encompass factors such as prerequisites for accountants, benefits and barriers to digitalization, fundamental knowledge, professional image, stereotypes, attitudes toward technological adoption, and the overall impacts of digitalization within the accounting field.
Conclusion
Based on the proposed model and its hierarchical analysis, the findings suggest that digitalization—when effectively managed—can enhance synergy and sentiment analysis within the accounting profession. On one hand, improved sentiment analysis enables accountants to better understand public and stakeholder perceptions of the profession’s future. On the other hand, enhanced collaboration among accountants, clients, and other stakeholders facilitates smoother interaction and stronger professional relationships. These insights can guide accountants and professional organizations in developing effective strategies to address challenges, capitalize on digital opportunities, and sustain the professional identity of accountants within an increasingly digitalized environment.
تبلیغات
