از چهارچوب ترجمه کتاب مقدس تا تحلیل قرآنی: بسط های واژگانی و نحوی نایدا و تیبر در سه ترجمه فارسی سوره قیامت (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
ترجمه قرآن، به دلیل ساختارها و ویژگی های زبانی منحصر به فرد، همواره چالش هایی را در حفظ هم زمان معنا و فرم ایجاد کرده است. زبان بلاغی، پیچیدگی های مفهومی و مفاهیم دینی عمیق قرآن، انتقال دقیق پیام و حفظ ویژگی های ساختاری آن را برای مترجمان دشوار ساخته است. نایدا و تیبر، در چارچوب نظریه خود درباره ترجمه کتاب مقدس، دو نوع بسط را به عنوان تعدیل های ترجمه معرفی کرده اند: بسط واژگانی و بسط نحوی. این پژوهش، با استفاده از این چارچوب و روش توصیفی-تحلیلی، این بسط ها را در سه ترجمه فارسی سوره قیامت (فولادوند، انصاریان و الهی قمشه ای) بررسی نموده است. انتخاب این سوره به دلیل ساختارهای زبانی پیچیده، محتوای معادشناختی عمیق و چالش های خاص ترجمه آن صورت گرفته است. نتایج جستار حاضر نشان داد که مترجمان قرآن از الگوی بسط معرفی شده بهره برده اند، اما میزان و نحوه استفاده از آن متفاوت است. در بسط های واژگانی، بیشتر به معادل سازی توصیفی و ساختاربندی مجدد معنایی روی آوردند و در بسط های نحوی، که سهم بیشتری در ترجمه ها داشته اند، تفاوت های قابل توجهی در استفاده از بسط «شناسایی مفعول و فعل با معنای انتزاعی» در ترجمه ها مشاهده شد. قمشه ای با رویکردی آزاد، بیشترین و فولادوند با رویکردی محتاطانه، کمترین میزان بسط را به کار گرفته اند و انصاریان رویکردی میانه را نشان داد. استفاده گسترده از بسط «ساختاربندی مجدد معنایی» را می توان به دانش مترجمان از تفاسیر و منابع اسلامی نسبت داد.From Biblical Translation Framework to Quranic Analysis: Nida and Taber's Lexical and Syntactic Expansions in Three Persian Translations of Surah Al-Qiyamah
Quranic translation has continuously presented challenges in simultaneously preserving both meaning and form due to its unique linguistic structures and characteristics. The rhetorical language, conceptual complexities, and profound religious concepts of the Quran have made the accurate transmission of its message while maintaining structural features particularly difficult for translators. Nida and Taber, within their theoretical framework for Biblical translation, introduced two types of expansion as translation adjustments: lexical expansion and syntactic expansion. This study, employing this framework and a descriptive-analytical method, examined these expansions in three Persian translations of Surah Al-Qiyamah (Fouladvand, Ansarian, and Elahi Qomshei). The selection of this surah was based on its complex linguistic structures, profound eschatological content, and specific translation challenges. The findings of this research demonstrated that Quranic translators have utilized the expansion patterns introduced by Nida and Taber, though the extent and manner of their application varies significantly. In lexical expansions, translators predominantly employed descriptive equivalencing and semantic restructuring. In syntactic expansions, which constituted a larger proportion in the translations, considerable differences were observed in the use of "identification of object and verb with abstract meaning" expansion across the translations. Qomshei, adopting a flexible approach, employed the highest degree of expansion, while Fooladvand, with a cautious approach, utilized the least expansion, and Ansarian demonstrated a moderate approach. The extensive use of "semantic restructuring" expansion can be attributed to translators' knowledge of Islamic exegetical sources and references.
تبلیغات
