بازتعریف نسبت ابتلاء و نصر در آیه ۲۱۴ بقره؛ تحلیل کارکرد نحوی-کلامی حرف «حتی» (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
این پژوهش به تحلیل پارادوکس کلامی در آیه ۲۱۴ سوره بقره می پردازد: چگونه رسول(ص) و مؤمنان، در اوج ابتلاء به نقطه ای از «زلزله ایمانی» می رسند که فریاد استغاثه ﴿مَتَی نَصرُ ٱللَّهِ﴾ سر می دهند؟ این مقاله با فراتر رفتن از الگوی تفسیری رایج و خطی «صبر-پاداش»، استدلال می کند که کلید حل این تنش، در تحلیل کارکرد حرف «حَتَّی» نهفته است. پژوهش حاضر با اتخاذ روش «تحلیل محتوای کیفی» و رویکرد «تحلیل نحوی-کلامی»، به پیوند نظام مند میان یافته های نحویان کلاسیک و مباحث کلامی-تفسیری می پردازد . یافته های تحقیق نشان می دهد که «حَتَّی» در قرائت نصب (به مثابه حرف غایت)، صرفاً یک رابط زمانی نیست؛ بلکه لحظه استغاثه را نه نشانه ضعف، بلکه غایت و نهایتِ هدفمند و منطقیِ فرآیند ابتلاء معرفی می کند. بر این اساس، این پژوهش یک مدل فرآیندی سه وجهی (ابتلاء-استغاثه-نصر) را صورت بندی می کند که در آن، ابتلاء به طور قهری به نقطه انقطاع و نیاز محض انسانی منتهی می شود و همین نقطه اوج بحران، شرط کیفی و وجودی برای تحقق «نصر قریب» می گردد. این مدل، نسبت میان رنج و پیروزی را از یک رابطه استحقاقی به یک فرآیند تکاملی بازتعریف می کند.Redefining the Relationship between Divine Trial and Victory in Surah Al-Baqarah (214): A Syntactic-Theological Analysis of the Particle 'ḥattÄ'
This research analyzes the theological paradox in verse 214 of Surah Al-Baqarah: How do the Prophet (PBUH) and the believers reach a point of "faith quake" at the height of their tribulation, where they cry out, "When is the help of God?". Moving beyond the common and linear exegetical model of "patience-reward" , this article argues that the key to resolving this tension lies in the functional analysis of the particle "ḥattā". Adopting a "qualitative content analysis" method and a "syntactic-theological analysis" approach , the present study systematically links the findings of classical grammarians with theological and exegetical discussions. The findings indicate that "ḥattā" in the accusative recitation (as a particle of purpose/end) is not merely a temporal connector. Instead, it presents the moment of supplication not as a sign of weakness, but as the purposeful and logical end point of the tribulation process. Based on this, the research formulates a three-stage procedural model (tribulation-supplication-victory). In this model, tribulation inevitably leads to a state of complete reliance and pure human need. This peak moment of crisis becomes the qualitative and existential condition for the realization of "imminent victory". This model redefines the relationship between suffering and victory, moving it from a deserved relationship to a developmental process.
تبلیغات
