کاربست قاعده تفسیری«حجیت جملات مستقل قرآن» برمبنای تقابل یا تعامل سیاق و روایات ذیل آیات فضایل (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
مراد از قاعده تفسیری «حجیّت جمله های مستقل آیات»، اعتبار مضمون جملات منقطع از سیاق پس از انفصال از آیات در فضای خارج از آن هاست. سیاق و روایات، به ویژه روایات سبب نزول، دو قرینه مهم در تفسیر آیات هستند که گاه مؤید و گاه معارض همدیگرند. بیشترین اصطکاک فکری در تعارض با سیاقِ معتبر با اسباب نزول های دارای شرایط اعتبار، میان فریقین در مباحث کلامی است؛ خصوصًا ذیل آیات فضایل. اهل سنت ضمن پذیرش این روایات، بر یکپارچگی آیات تأکید دارند و آن ها را در سیاق قبل و بعد تفسیر می کنند، اما از میان شیعه ، برخی در تقابل سیاق با روایات معتبر، دست از سیاق کشیده و روایات معتبر را ملاک می دانند. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی به این نتیجه دست یافته که آن دسته از آیات فضایلی که صریحاً به ولایت و فضایل اهل بیت (ع) اشاره دارند، مانند آیه ولایت، سیاق و روایات سبب نزولشان با هم در تعارض اند، و از آنجا که قرینه لفظی (روایات) بر قرینه لبی (سیاق) مقدم است، روایات سبب نزول، مصداق انحصاری این آیات را اهل بیت (ع) می دانند، پس آن ها در خارج از سیاق به عنوان یک فراز مستقل عمل می کنند. اما دسته ای دیگر که تلویحاً به فضایل اهل بیت (ع) اشاره دارند مانند آیه «اهل الذکر»، در سطح تنزیلی، روایات سبب نزول و سیاق با هم در تعامل اند و قابل تعمیم بر دیگران اند، اما اگر آن ها در سطح تأویلی تفسیر شوند، روایات سبب نزولشان با سیاق در تقابل اند و مصداق انحصاری آیات، اهل بیت (ع) اند، پس این آیات ضمن معناداری در سیاق قبل و بعد (سطح تنزیلی)، در خارج از سیاق آیه (سطح تأویلی) به طور مستقل معنادارند، و یک فراز مستقل به شمار می آیند.Application of the interpretative rule of "the authority of independent sentences of the Quran" Based on the contrast or interaction of the context and narrations below the verses of virtues
The interpretive rule of "the authenticity of independent sentences of the verses" refers to the validity of the content of discontinuous sentences within the context, after being separated from the verses and standing alone. The context and narrations, especially the narrations of the causes of revelation, are two important factors regarding the interpretation of the verses, which sometimes support and occasionally contradict each other. The greatest intellectual challenge concerning the conflict between the valid context and the authentic narrations of the causes of revelation among the two sects, is in theological discussions; especially regarding the verses of virtues. Sunnis, while accepting these narrations, emphasize the integrity and coherence of the verses and interpret them according to the previous and subsequent context, but Shiites, when the context conflicts with authentic narrations, set aside the context and consider the authentic narrations to be the criterion. This research, using a descriptive-analytical method, has reached the conclusion that those verses of virtues, such as the verse of Wilayat, which explicitly refer to the leadership and superiority of the Ahl al-Bayt (a.s.), their context and narrations of the causes of revelation are in conflict with each other and since the verbal evidence (narrations) precedes the non-verbal evidence (context), the exclusive example of these verses, according to the narrations, is considered to be the Ahl al-Bayt (a.s.), so they act as an independent passage out of the context. But another set of verses, such as the verse "Ahl al-Dhikr", which implicitly refers to the virtues of the Ahl al-Bayt (a.s.), at their revelation level (initial understanding of the meanings), narrations of the causes of revelation and the context of the verses are not contradictory, and can be generalized to others, while if they are explained at the interpretive level (deeper understanding of the meanings), narrations of the causes of revelation are in conflict with the context of these verses, and as a result, the exclusive example of this type of verses is the Ahl al-Bayt (a.s.). Therefore, these verses, while being meaningful based on the prior and subsequent context (revelation level), have an independent meaning out of their context (interpretive level), and are considered as an independent passage.
تبلیغات
