تحلیل و ارزیابی محتوایی تولیدات علمی پژوهشگران ایران در حوزه موضوعی تغییرات اقلیمی: یک مطالعه علم سنجی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
مطالعات علم سنجی با بررسی مقالات علمی در پایگاه های اطلاعاتی معتبر بین المللی، روندها، الگوها و زمینه های پژوهشی مرتبط با تأثیر تغییرات اقلیمی را شناسایی می کنند. هدف پژوهش حاضر تحلیل علم سنجی تولیدات علمی پژوهشگران ایران در حوزه موضوعی تغییرات اقلیمی در پایگاه اطلاعاتی Web of Science است. پژوهش حاضر یک مطالعه توصیفی - تحلیلی و از نوع کاربردی است که با رویکرد علم سنجی انجام شده است. بازه زمانی موردمطالعه شامل متون منتشر شده در پایگاه اطلاعاتی از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ است. برای تحلیل داده ها و ترسیم نقشه های علمی از نرم افزارهای اکسل، و آر استودیو و پکیج بیبلیومتریکس استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان داد روند رشد سالیانه تولیدات علمی پژوهشگران ایران در حوزه موضوعی تغییرات اقلیمی بخصوص در سال های اخیر رشد چشمگیری داشته است. بررسی مجلات منتشرکننده مقالات پژوهشگران ایران نشان دهنده این است که نشریاتی که بر تحقیقات و مقالات علمی مرتبط با تغییرات آب وهوایی، ابعاد مختلف توسعه پایدار و مدیریت منابع آبی تمرکز داشته اند. بر اساس شاخص های H و G، مجله Journal of Hydrology با داشتن h-indexبرابر با ۲۷۴ و g-index برابر با ۶۵، در رتبه اول قرار دارد. همچنین، همکاری پژوهشگران ایران با سایر کشورها در حوزه موضوعی تغییرات اقلیمی قابل توجه بوده است. دانشگاه های تهران، کل واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان یک واحد متمرکز و تربیت مدرس به عنوان پرتولیدترین مؤسسات در تولیدات علمی پژوهشگران ایران در حوزه موضوعی تغییرات اقلیمی شناسایی شده اند. پژوهشگران ایرانی کلیدواژه های Climate-Change، Adaptation، Conservation Disease، Water، Emissions، Design، Model، Energy، Temperature و Plants به کاربرده اند. نتایج نشان می دهد ۵ خوشه موضوعی شامل: مدیریت تغییرات اقلیمی، مدل سازی اثر تغییرات بر منابع آب، تحلیل بارندگی، سیستم بهینه سازی منابع و حفاظت از الگوهای تنوع زیستی شناسایی شدند. این نتایج می تواند توسط محققان و سیاست گذاران برای بررسی اهداف تحقیقاتی آینده و توجه به جهت گیری های فعلی مطالعات تغییرات اقلیمی مورد استفاده قرار گیرد.Content Analysis and Evaluation of Iranian Researchers' Scientific Outputs of Climate Change Subject Area: A Scientometric Study
Many studies have been conducted by researchers in the field of climate change. Scientometric studies through the analysis of scientific articles in reputable international databases, identify trends, patterns, and research areas related to scientific topics. The present study aims to conduct a scientometric analysis of Iranian researchers' scientific outputs in the field of climate change using the Web of Science database. This research is a descriptive-analytical and applied study employing a scientometric approaches. The study timeframe includes documents published in the Web of Science database during 2002-2024. Data analysis and scientific mapping were performed using Excel, RStudio, and the Bibliometrix package. The findings indicate a significant annual growth trend in Iranian researchers' scientific outputs of climate change in the Web of Science database, with particularly notable growth in recent years. An examination of journals publishing Iranian researchers' articles reveals that those focusing on climate change research, various dimensions of sustainable development, and water resource management have produced the highest number of scientific outputs in this field. Based on the H-index and G-index indicators, the Journal of Hydrology, with an h-index of 274 and a g-index of 65, ranks first. Also, collaboration between Iranian researchers and other countries in climate change research has been substantial. Tehran University, Islamic Azad University, and Tarbiat Modares University have been identified as the most productive institutional affiliations in the scientific output of Iranian researchers in this field. Key terms associated with climate change identified by Iranian researchers include: Climate-Change, Adaptation, Conservation Disease, Water, Emissions, Design, Model, Energy, Temperature, and Plants. Five thematic clusters were identified: Climate change management, Modeling the impact of climate change on water resources, Rainfall analysis, Optimal resource allocation systems, Biodiversity pattern conservation. This study can be utilized by researchers and policymakers to evaluate future research objectives and assess current trends in climate change studies.
تبلیغات
