آرشیو

آرشیو شماره ها:
۸۰

چکیده

متن

این کتاب مجموعه‏اى است‏برگزیده از آثارشهید آیت الله مطهرى‏قدس سره که بر اساس سرفصل جدید «درس تاریخ اسلام‏» معاونت اموراساتید، تهیه شده است، و به گونه‏اى تنظیم‏شده است که مى‏تواند به عنوان منبعى براى‏تدریس تاریخ اسلام در مقطع کارشناسى‏براى کلیه رشته‏هاى دانشگاهى مورد استفاده‏استادان محترم، پژوهشگران و دانشمندان‏علوم اسلامى قرار گیرد.
در جمع آورى و تنظیم این مجموعه، تلاش‏برآن بوده است تا مطالب استاد، بى‏کم وکاست نقل و از آوردن مطالب تکرارى و کم‏اهمیت اجتناب و هر بخش به متن اصلى‏ارجاع داده شود و حتى المقدرور سعى شده‏است آدرس مطالب جهت اطلاعات بیشتر ورجوع علاقمندان استخراج شود.
براى کامل‏تر شدن مجموعه، چکیده‏اى درآخر هر فصل، با استفاده از آثار استاد و به قلم‏نگارنده نگاشته شده است. در پایان کتاب‏فهرست آیات، روایات، اشعار و اعلام ارائه‏شده است تا استفاده از آن آسان‏ترگردد.
این مجموعه از سوى شوراى نظارت بر آثارشهید مطهرى(ره) مورد مطالعه و تایید قرارگرفته و هم اکنون از سوى عده‏اى از استادان‏معارف اسلامى در دانشگاههاى کشور به‏عنوان متن درسى تدریس مى‏گردد. مطالعه‏این اثر به عموم علاقمندان به تاریخ اسلام‏توصیه مى‏گردد.
این مجموعه در پاییز سال 1378 با تیراژ3000 جلد و دوره دو جلدى به قیمت 2100تومان به چاپ رسیده است.
الف - جلد اول داراى پنج فصل است:
1 - مباحث پایه.
2 - محیط پیدایش اسلام.
3 - بررسى و تحلیل زندگى حضرت‏محمدصلى الله علیه وآله.
4 - از سقیفه تا قتل عثمان.
5 - حکومت‏حضرت على‏علیه السلام.
1 - فصل اول از دو گفتار تشکیل شده است:
در گفتار اول، (ماهیت تاریخ) مباحثى چون‏مفهوم تاریخ، فلسفه، تاریخ در قرآن، عوامل‏محرک تاریخ و ارزش و آموزندگى تاریخ و درگفتار دوم، (آشنایى با مورخان مسلمان) به‏معرفى اجمالى تعدادى از مورخان، انواع‏تاریخ نگارى و اولین مورخان مسلمان‏پرداخته است.
2 - در فصل دوم وضعیت دختران و زنان دردوره جاهلیت - در شبه جزیره عربستان وایران و روم - ارث پسرخوانده، ارث هم پیمان، تفاخر به‏قبیله و نژاد و... مورد بررسى قرار گرفت.
3 - فصل سوم از سه گفتار تشکیل شده است:
در گفتار اول (آشنایى با زندگى محمدصلى الله علیه وآله)به موضوعاتى چون تاریخچه زندگى حضرت‏رسول اکرم‏صلى الله علیه وآله، پیامبر در عصر جاهلیت،هجرت پیامبرصلى الله علیه وآله، تاریخچه نبرد مسلمین وحجة‏الوداع و در گفتار دوم (اقدامات‏پیامبرصلى الله علیه وآله به منظور ساختن جامعه‏اسلامى) مباحثى چون مبارزه با ظلم، تنفر ازبیکارى و بطالت، زهد و ساده زیستى، انتقادپذیرى و تنفر از چاپلوسى، واجد بودن شرایطرهبرى، روش تبلیغ، عقد اخوت و دفاع ازاصول اساسى مورد بررسى قرار گرفته است.در گفتار سوم (عوامل موفقیت و گسترش‏اسلام) عوامل موفقیت و گسترش اسلام،خلق و خوى پیامبرصلى الله علیه وآله، شیفتگى و دلدادگى‏اصحاب، قرآن، نرمى در عین صلابت، تربیت‏هسته اصلى اسلام، دعوت و تبلیغ اسلام،پرهیز از خشونت در دعوت، مال خدیجه‏علیها السلام‏و شمشیر على‏علیه السلام و اخبار کتب پیشین‏آسمانى، معرفى شده است.
4 - فصل چهارم شامل سه گفتار است:
گفتار اول جریان سقیفه را مورد تحلیل قرارمى‏دهد و بیان مى‏کند که چگونه امویان‏زمینه به قدرت رسیدن را کسب کردند.
درگفتار بعدى فتوحات خلفاى سه گانه موردتحلیل و بررسى قرار مى‏گیرد. در این گفتار،نقش ایران در تمدن اسلامى و کارنامه اسلام‏در ایران متقابلا مورد کنکاش قرار مى‏گیرد.
گفتار سوم به قتل خلیفه سوم اختصاص دارد.در این گفتار، به عملکرد خلیفه سوم، نقش‏على‏علیه السلام به عنوان میانجى صلح و نقش‏ماهرانه معاویه در این جریان، پرداخته‏مى‏شود.
5 - فصل پنجم شامل چهار گفتار است:
در گفتار اول عملکرد و انتقادات على‏علیه السلام‏نسبت‏به خلفاى سه گانه و راز و رمز سکوت‏على‏علیه السلام در این دوران; و در گفتار بعدى‏چگونگى به حکومت رسیدن على‏علیه السلام، بیعت‏با على و فلسفه پذیرفتن خلافت و گفتار سوم‏به بررسى ویژگى‏هاى حکومت على‏علیه السلام‏پرداخته و برنامه و روش سیاسى حضرت وبرخورد متفاوت اصحاب با ایشان و در قسمت‏پایانى، موانع و مشکلات حکومت على‏علیه السلام‏یادآورى شده است. در این گفتار مشکلاتى‏چون کشته شدن عثمان، انعطاف ناپذیرى دراجراى عدالت، صراحت و صداقت درسیاست، ناکثین، قاسطین و مارقین بیان‏شده است.
× × ×
ب - جلد دوم کتاب از دو فصل تشکیل شده‏است که عبارتند از:
1 - ائمه و امویان.
2 - ائمه و عباسیان.
فصل اول داراى چهار گفتاراست:
گفتار اول (آشنایى باحکومت امویان) به بررسى‏نحوه نفوذ و تسلط امویان برحکومت اسلامى و به‏پیامدهاى حکومت‏بنى امیه‏اشاره شده است. در گفتاربعدى (شناخت زمینه‏ها وعلل صلح امام حسن‏علیه السلام) به‏تفاوت‏هاى شرایط زمان این‏دو امام و مواد قرار داد صلح‏امام حسن‏علیه السلام اشاره گردیده‏است. در گفتار سوم (شناخت زمینه‏ها، علل وپیامدهاى نهضت امام حسین‏علیه السلام) به‏موضوعاتى چون فلسفه، اهداف و پیامدهاى‏قیام امام حسین‏علیه السلام، عوامل مؤثر در نهضت‏حسینى، شرایط تقدس و ابعاد نهضت‏حسینى، نقش اهل‏بیت‏علیهم السلام و بخصوص‏زینب کبرى‏علیها السلام در این جریان و نگاهى‏مختصر به واقعه کربلا، اشاره شده است.
در گفتار پایانى این فصل به گونه‏اى مختصر به‏زندگى امام زین العابدین‏علیه السلام، مقایسه روش‏امام حسین‏علیه السلام با سایر ائمه و فایده‏سیره‏هاى گوناگون معصومین‏علیهم السلام اشاره‏شده است.
2 - فصل دوم از دو گفتار تشکیل شده است:
در گفتار اول به قدرت رسیدن بنى‏العباس،عکس العمل امام صادق‏علیه السلام در این دوره ونمونه‏هایى از سیاست ضد ارزشى عباسیان‏مورد بررسى قرارگرفته است. و در گفتار بعدى‏موضوعات مطرح شده عبارتند از:
اوضاع سیاسى - اجتماعى عهد امام‏صادق‏علیه السلام، برخورد امام باجریان‏هاى فکرى‏مختلف، علت دستگیرى و زندانى شدن امام‏کاظم‏علیه السلام در زندانهاى مختلف، بررسى‏تاریخى نسبت‏به برخورد امام رضاعلیه السلام بامساله ولایتعهدى، محافظت‏شدید امام‏حسن عسکرى‏علیه السلام، مشخصات انتظار قیام‏امام مهدى(عج) و اثر اعتقاد به مهدویت درتاریخ اسلام و جهان تسنن.
بخش پایانى کتاب را تحریف تاریخ تشکیل‏مى‏دهد. در این قسمت معنى، انواع و عوامل‏تحریف، وظایف علما و عامه مردم، موردبررسى قرار گرفت.

تبلیغات