مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت

مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت

مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت سال دوازدهم زمستان 1399 شماره 46

مقالات

۱.

شناسایی عوامل اثرگذار بر حکمرانی شرکت ملی نفت ایران با رویکرد پایداری شرکتی

تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۲۱
هدف این پژوهش، شناسایی عوامل مهم اثرگذار برحکمرانی با رویکرد پایداری شرکتی، متناسب با ماهیت فعالیت های عملیاتی شرکت ملی نفت ایران بود. در ابتدا با انجام مطالعات نظری شامل مقالات، راهنمای گزارش های جهانی جی4 و الگوهای حکمرانی شرکت های بزرگ نفتی دنیا، عوامل اثرگذار بر حکمرانی با رویکرد پایداری شرکتی از منظر مفهومی شناسایی گردید. سپس، با انجام نمونه گیریِ قضاوتی، پانل دلفی شامل 22 نفر از مدیران ارشد درون و برون سازمانی، تشکیل گردید. در ادامه، با طراحی پرسش نامه دلفی باز و تأیید روایی و پایایی، هفت عامل جدید اثرگذار بر حکمرانی شرکتی در پایان دور دوم دلفی شناسایی گردید. درنهایت، 59 عامل اثرگذار بر حکمرانی با رویکرد پایداری شرکتی برای شرکت ملی نفت ایران، با ضریب پایایی مناسب مورد اجماع قرارگرفت. پس از اولویت بندی، چهار عامل شامل: به روزآوریِ بیانیه های راهبردی با رویکرد پایداری شرکتی، افزایش سطح دانش و آگاهی هیئت مدیره از مفاهیم بین المللی پایداری، اِعمال ریسک های بلندمدت در برنامه های راهبردی و نیز ارزیابی فرایند رسیدگی به نگرانی های بحرانی جامعه، به عنوان مهم ترین عوامل اثرگذار شناسایی گردید.
۲.

مدلی برای انتخاب مدیران شرکت های دولتی با تمرکز بر بُعد سیاسی؛ مورد مطالعه شرکت ملی نفت ایران

تعداد بازدید : ۵۳ تعداد دانلود : ۴۰
هدف پژوهش حاضر ارائه مدلی برای انتخاب مدیران شرکت های دولتی از طریق مشخص کردن ابعاد، مؤلفه ها و شاخص های سیاسی و غیرسیاسی اثرگذار بر آن بود. در این پژوهش از روش تحقیق آمیخته اکتشافی با استفاده از رویکرد فراترکیب ودلفی استفاده شد . جامعه آماری بخش کیفی شامل 46 مقاله از 761 مقاله مرتبط مربوط به بازه زمانی2007 تا 2019 بود که با مرور نظام مند، انتخاب و با تحلیل محتوا کدگذاری شد. در مرحله کمی به منظور بومی سازی مدل، روش دلفی با 18 نفرخبره به کار گرفته شد. در نهایت عوامل موثر بر انتخاب مدیران در قالب هفت بُعد، 20 مؤلفه و 101 شاخص طبقه بندی شد. نتایج پژوهش نشان داد که علاوه بر عوامل غیرسیاسی، مداخله گرهای سیاسی درون سازمانی( مهارت های سیاسی، شبکه های حمایتی درون سازمانی، ائتلاف های درون سازمانی، سیاست زدگی، سابقه فعالیت سیاسی، رﻓﺘﺎرﻫ ﺎی ﺳیﺎﺳی، ادراک کﺎرکﻨ ﺎن از سیاست، اراده سیاسی و ملاحظات سیاسی ) و مداخله گرهای سیاسی برون سازمانی ( اکولوژی سیاسی، فشارهای سیاسی گروه ها، قوم ها و احزاب، شبکه های حمایتی برون سازمانی، تغییرات ریاست جمهوری و نفوذ مقامات دستگاه های حکومتی ) در انتخاب مدیران مؤثر است.
۳.

طراحی الگوی بهروزی سازمانی در شرکت ملی گاز ایران

تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۲۸
با توجه به این نکته که بهروزی سازمانی با اتخاذ رویکرد مثبت نگری بدنبال بهبود شادی و عملکرد در محیط های کاری است، طراحی الگوی بهروزی سازمانی در شرکت ملی گاز ایران هدف این پژوهش قرار گرفت. این پژوهش ازلحاظ هدف، توسعه ای و کاربردی و از لحاظ ماهیت، از نوع تحقیقات کیفی-اکتشافی است. داده ها از طریق نمونه گیری گلوله برفی و مصاحبه نیمه عمیق ساختاریافته با 18 نفر از مدیران و کارشناسان شرکت جمع آوری شدند و با استفاده از رویکرد تئوری داده بنیاد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. فضیلت های حرفه ای، فضیلت های اجتماعی کار، و سرمایه روانشناختی افراد عوامل اصلی در شکل دادن بهروزی سازمانی کارکنان بودند. بهروزی سازمانی متشکل از سه لذت حرفه ای، رابطه ای، و انعکاسی است که با ایجاد مالکیت روانشناختی در کارکنان، به همراه عوامل مداخله گر و زیرساختی، ایجادکننده پیامدهای انتقالی، توسعه ای و عملکردی است.
۴.

بررسی نقش فرسودگی احساسی پرستاران در استرس ابتلا به کرونا و حوادث ناشی از کار در بیمارستان صنعت نفت تهران

تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۴۱
پژوهش حاضر به بررسی تأثیر استرس ابتلا به کرونا بر حوادث ناشی از کار با نقش میانجی فرسودگی احساسی پرستاران پرداخته است. این پژوهش از لحاظ هدف، بنیادی و از لحاظ نحوه گرد آوری داده ها جزء پژوهش های کاربردی به شمار می رود که به طور مقطعی در سال 1399 انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را 510 نفر از پرستاران بیمارستان صنعت نفت تهران تشکیل داده است که از بین آنها با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده، نمونه ای به حجم 140 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد بود که روایی آن علاوه بر روایی صوری توسط روایی همگرا نیز بررسی و تایید شد. روایی همگرا برای استرس ابتلا به کرونا (63/0)، فرسودگی احساسی (0/54) و حوادث ناشی از کار (0/66) محاسبه شد. پایایی پرسشنامه نیز توسط آلفای کرونباخ برای استرس ابتلا به کرونا (0/89)، فرسودگی احساسی (0/87) و حوادث ناشی از کار (0/85) مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. در تحلیل داده ها از آزمون همبستگی پیرسون و روش مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد استرس ابتلا به کرونا تأثیر مثبت و معناداری بر فرسودگی احساسی و همچنین، بر حوادث ناشی از کار پرستاران دارد. در نهایت ، فرسودگی احساسی پرستاران تأثیر مثبت و معناداری بر حوادث ناشی از کار نشان داده است.
۵.

ارائه مدل ارتقای مدیران مبتنی بر سیاست های کلی نظام اداری ایران در وزارت نفت

تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۳۶
هدف مقاله ارائه مدل ارتقای مدیران میانی از طریق مشخص کردن عوامل اثرگذار بر آن بود . تحقیق با مرور پیشینه تحقیق 79 مقاله از 189 مقاله علمی مرتبط با موضوع (2010 تا 2018) و عوامل مؤثر در ارتقای مدیران بر اساس سیاست های کلیِ نظام اداری ایران انجام پذیرفت. در مرحله بعد، برای تکمیل اطلاعات از 10 نفر از خبرگان وزارت نفت و دانشگاه به روش دلفی- فازی استفاده شد. درنهایت، مدل در قالب چهار بُعد، 8 مؤلفه، 42 شاخص و 77 سنجه طبقه بندی شد. نتایج نشان داد مؤلفه توانایی فیزیکی و شاخص های توان حرکتی و جسمی، سن، جنسیت، مدرک تحصیلی، مدیریت زمان، تجربه، عیب پوشانی و تحول گرا بودن در ارتقای مدیران میانی اثرگذار تشخیص داده نشد. همچنین مؤلفه های مهارت های انسانی و ادراکی، ویژگی شخصیتی، توان ذهنی و دانش درون سازمانی از اهمیت بیشتری برخوردار است.
۶.

بررسی پیشایندها و پیامدهای غرورِ سازمانی؛ مورد مطالعه شرکت ملی نفت ایران

تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۲۵
هدف از پژوهش حاضر طراحی و آزمون پیشایندها و پیامدهای غرور سازمانی در شرکت ملی نفت ایران بوده و با روش ترکیبی انجام شده است. در بخش کیفی با 19 نفر مصاحبه شد که پس از تحلیل داده ها، الگوی مورد نظر تدوین گردید. در مرحله آزمون کمی مدل پژوهش، پرسشنامه ای محقق ساخته طراحی و در بین381 نفر اعضای نمونه که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شده بودند، توزیع شد . پس از اطمینان از پایایی و روایی سؤالات، برازش داده ها با روش مدل سازی معادلات ساختاری انجام گرفت. در نهایت مشخص شد که انگیزش درونی، تصویر سازمانی، تاریخچه موفقیت آمیز سازمان و مهم بودن خروجی سازمان، پیشایندهای غرورسازمانی است و پیامدهای غرور سازمانی عبارتند از: ماندگاری درسازمان، هویت سازمانی و رفتارهای شهروندی سازمانی. همچنین، مشخص شد که دیدگاه مثبت فراسازمانی و تعصب کارمندان و خانواده های آنان نسبت به سازمان در رابطه بین غرور سازمانی و پیامدهای آن نقش میانجی دارد.
۷.

طراحی الگوی منش مربیگری برای مدیران صنعت گاز ایران

تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۴۶
سازمان های امروزی برای باقی ماندن در عرصه رقابت ناگزیر از اتخاذ رویکردهای نوین برای نگهداری و پرورش منابع انسانی خود به عنوان مهمترین سرمایه های سازمان هستند. در این پژوهش به ارائه الگوی منش مربیگری برای مدیران در صنعت گاز پرداخته شده است. روش پژوهش به لحاظ ماهیت داده از نوع کیفی و به لحاظ هدف از نوع بنیادی است. مشارکت کنندگان در پژوهش مدیران و خبرگان صنعت گاز بودند که پس از اشباع نظری و به صورت نمونه گیری هدفمند معیاری، از میان آنان 12 نفر انتخاب گردید. گردآوری اطلاعات به صورت مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت گرفت و تجزیه وتحلیل اطلاعات نیز از طریق فن مضمون انجام شد. یافته های پژوهش حاکی از شناسایی شاخص های عدالت، انسانیت، پاسخگویی، دانش و خردورزی، خدمتگزاری، تواضع، اعتدال، تعالی و برتری و جرات و شهامت به عنوان منش مربیگری مدیران صنعت گاز است که شاخص های شناسایی شده می تواند برای مدیران به عنوان مربی، در راستای رسیدن به اهداف سازمانی راهگشا و راهنما باشد.
۸.

الگوی پیشایندها، مؤلفه ها و پیامدهای حسادت کارکنان در محیط کار در شرکت ملی نفت ایران

تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۲۵
هدف پژوهش حاضر یافتن عوامل مؤثر بر حسادت کارکنان در محیط کار، بررسی دقیق مفهوم حسادت کارکنان در محیط کار و پیامدهای آن بود. این پژوهش، ازلحاظ هدف، کاربردی است که به روش کیفی، مبتنی بر تحلیل مضمون و با به کارگیری ابزار مصاحبه با رویکردی اکتشافی و به صورت نیمه ساختاریافته انجام گرفته است. جامعه آماری تحقیق شامل کارشناسان واحدهای ستادی شرکت ملی نفت ایران بود که حداقل پنج سال سابقه فعالیت در این سازمان را داشتند. برای انتخاب نمونه، از روش نمونه گیری قضاوتی و گلوله برفی استفاده شد که با 19 نفر از کارشناسان مصاحبه صورت گرفت. برای اعتباربخشی، از راهبرد زاویه بندی ( همسوسازی ) استفاده شد . از دو روش پایایی باز آزمون (شاخص ثبات) و روش توافق درون موضوعی جهت سنجش قابلیت اعتماد استفاده شد که نتایج آن به ترتیب 84% و 86% به دست آمد. پس از تجزیه وتحلیل داده ها، عوامل فردی، بی عدالتی سازمانی، عوامل فرهنگی، عوامل اداری و مدیریتی، عوامل سیاسی و عوامل ساختاری به عنوان " عوامل ایجادکننده " ؛ عوامل عاطفی، شناختی و رفتاری به عنوان " مؤلفه ها " ؛ و پیامدهای فردی، بین فردی، گروهی و سازمانی نیز به عنوان " پیامدهای حسادت کارکنان " در محیط کار مورد شناسایی و بحث قرار گرفت.
۹.

تحلیلی بر کارکردهای مدیریت منابع انسانی با رویکرد پژوهش کیفی؛ مطالعه ای در شرکت گاز استان مازندران

نویسنده:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۲۹
هدف پژوهش حاضر، تحلیل کارکردهای مدیریت منابع انسانی در شرکت گاز استان مازندران بود. در این پژوهش از روش گراندد تئوری که نوعی شیوه پژوهش کیفی محسوب می گردد، بهره گرفته شد. در این راستا مصاحبه هایی با نمونه ای برگزیده از 27 نفر از مدیران و کارشناسان شرکت انجام شد و در این رابطه از روش نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع نظری استفاده گردید. پس از طراحی پروتکل مصاحبه، از فرآیند کدگذاری سه مرحله ای شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی برای تعیین مقوله ها استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر را کارکنان ادارات گازرسانی تشکیل داده است. داده ها از 26 اداره گازرسانی در قالب مصاحبه جمع آوری شده و مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتایج مصاحبه ها در قالب سه طبقه، 11 مقوله و 29 مفهوم دسته بندی گردیده و در پایان نیز، الگوی پارادایمی یا نمایای پژوهش در قالب پنج مقوله علّی، محوری، محیطی، راهبردی و پیامدی ارائه شده است.
۱۰.

مدل بهینه مدیریت استعداد در شرکت ملی نفت ایران براساس نظریه داده بنیان

تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۳۳
پژوهش حاضر با هدفِ طراحیِ مدل بهینه ی مدیریت استعداد در شرکت ملی نفت ایران انجام شد. این پژوهش از جهت هدف، کاربردی و از نظر ماهیتِ داده ها، کیفی از نوع داده بنیاد براساس پارادایم استراوس و کوربین است. جامعه آماری تحقیق، خبرگان و متخصصان حوزه منابع انسانیِ شرکت ملی نفت ایران بودند. نمونه گیری از آن به صورت نظری(هدفمند) انجام شد که 14 نفر را شامل می گردید. جمع آوری اطلاعات از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام گرفت. برای تحلیل داده ها از روش کدگذاری داده ها در سه مرحله ی کدگذاری باز، محوری و انتخابی با رویکرد نظریه داده بنیاد استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که مدل بهینه (مطلوب) مدیریت استعداد متشکل از شرایط عِلّی است که عبارتند از عوامل (درون و برون صنعتی)، شرایط زمینه ای (توسعه سازمانی)، شرایط مداخله ای (یادگیری سازمانی)، پدیده محوری (مدیریت و توسعه استعداد)، راهبرد عمل (استقرار سیستم جامع مدیریت عملکرد) و در نهایت، پیامدها از سه مقوله پیامدهای فردی، سازمانی و فراسازمانی تشکیل شده است .
۱۱.

ارائه الگوی پیشنهادی توانمندسازی نیروی انسانی در راستای بهره وری شرکت ملی گاز ایران

تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۴۱
هدف پژوهش حاضر طراحی و ارزیابی مدل توانمندسازی نیروی انسانی در راستای بهره وری شرکت ملی گاز ایران بود که با رویکرد ترکیبی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر ماهیت، پیمایشی و از نظر پارادایمی، تحقیق ترکیبی- اکتشافی است. روش جمع آوری داده ها به صورت کتابخانه ای و میدانی بوده است. در بخش کیفی طی مصاحبه با 18 نفر از افراد خبره صنعت، مهم ترین شاخص های مؤثر بر توانمندسازی نیروی انسانی استخراج گردید که عبارت بودند از: عامل مدیریتی، عامل گروهی، عامل فردی، عامل محیطی، عامل ساختاری، عامل سازمانی و عامل اخلاقی. در بخش کمّی برای تعیین میزان اهمیت نسبی متغیرهای مدل، پرسشنامه ای طراحی شد و بین نمونه 337 نفری از کارکنان شرکت ملی گاز ایران توزیع شد و نتایج آن با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی تحلیل شد که مهم ترین عوامل به مؤلفه های مدیریتی، گروهی، سازمانی، محیطی، اخلاقی، فردی و عامل ساختاری اختصاص یافت.
۱۲.

ارائه الگوی عوامل مؤثر بر ارتقای تاب آوری کارکنان اقماری در شرکت پایانه های نفتی ایران

تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۲۹
هدف از این پژوهش ارائه الگوی عوامل مؤثر بر ارتقای تاب آوری کارکنان اقماری در شرکت پایانه های نفتی ایران بود. این پژوهش با استفاده از رویکرد کیفی و با روش تحلیل مضمون به شیوه استقرایی و نیاز محور انجام شد. مشارکت کنندگانِ این پژوهش کارکنان اقماری شرکت پایانه های نفتی ایران به تعداد 2000 نفر بودند. ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود که پس از مصاحبه با 10 نفر به اشباع رسید. روایی محتوایی و اعتبار یابی الگوی تحقیق توسط متخصصان مورد تأیید قرار گرفت . یافته ها نشان داد که چهار عاملِ خانوادگی، فردی، اجتماعی و سازمانی بر تاب آوری کارکنان اقماری مؤثر است که از بین آن ها، عوامل فردی بیشترین و عوامل اجتماعی کمترین میزان تأثیرپذیری را داشتند. شناخت این عوامل توسط کارکنان اقماری و افزایش مهارت های موردنیاز برای مواجهه با آن می تواند بر ارتقا تاب آوری آنان مؤثر باشد.
۱۳.

تحلیل نقش توانمندی روان شناختی، شادی در محیط کار و اشتیاق شغلی در بهره وری کارکنان شرکت گاز استان اصفهان

تعداد بازدید : ۳۱ تعداد دانلود : ۵۹
هدف پژوهش حاضر تعیین نقش توانمندی روان شناختی، شادی در محیط کار و اشتیاق شغلی در بهره وری کارکنان شرکت گاز استان اصفهان به منظور ارائه الگو بود. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از لحاظ ماهیت کاربردی، از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه کارکنان رسمی و قراردادی این شرکت به تعداد 1150 نفر بودند که از این میان 183 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. به منظور جمع آوری داده ها از پرسشنامه هرسی و گلداسمیت (1980)، پرسشنامه توانمندی روان شناختی اسپریتزر (1995)، پرسشنامه شادی در محیط کار کرولف (2007) و پرسشنامه اشتیاق شغلی اوترخت (2001) استفاده شد. داده ها با نرم افزار SPSS و PLS تجزیه و تحلیل شدند. یافته های آماری با استفاده از مدل معادلات ساختاری نشان دادند که مدل پژوهش از برازش خوبی برخوردار بود. همچنین نشان داده شد که توانمندی روان شناختی در بهره وری به صورت مستقیم تاثیر نداشت، اما وقتی اشتیاق شغلی و شادی در محیط کار به صورت میانجی بین این دو متغیر قرار می گرفتند، اثر توانمندی روان شناختی در بهره وری معنادار بود. در نتیجه می توان این گونه گفت که با وجود توانمند بودن کارکنان لزوما بهره وری آنان تبیین نمی شود و حتما باید به نقش متغیر های انگیزشی همچون اشتیاق شغلی و شادی در محیط کار نیز توجه شود.
۱۴.

تدوین چارچوبی برای شناسایی و دسته بندی جهت گیری های استراتژیک منابع انسانی صنعت نفت با رویکرد کیفی

تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۴۱
پژوهش حاضر با استفاده از منابع مختلف که شامل اسناد بالادستی، استراتژی کسب وکار، روندها، مقایسه تطبیقی، مستندات تاریخی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته می باشد، به تدوین جهت گیری های استراتژیک منابع انسانی صنعت نفت در زیربخش های اصلی منابع انسانی پرداخته است. در این پژوهش با روش کیفی تحلیل محتوای جهت دار به تحلیل داده ها پرداخته شد . اطلاعات مورد نیاز از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 49 نفر از مدیران ارشد صنعت نفت گردآوری گردید. نتایج پژوهش شامل چهار مقوله اصلی (تامین، آموزش، به کارگیری و نگهداشت نیروی انسانی)،71 مقوله فرعی و 20 مفهوم برای جهت گیری استراتژیک در رابطه با خط مشی های منابع انسانی صنعت نفت بوده است.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۴۸