پژوهش های زبانشناختی در زبانهای خارجی

پژوهش های زبانشناختی در زبانهای خارجی

پژوهش های زبانشناختی در زبانهای خارجی دوره 8 پاییز و زمستان 1397 شماره 2

مقالات

۱.

بررسی سبک های غالب یادگیری ادراکی میان دانشجویان زبان انگلیسی

تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۱۶
شیوه متفاوت درک، سازماندهی، و نگه داری اطلاعات زبان آموزان، سبک یادگیری نامیده می شود. استفاده بیشتر و کمتر از سبک خاصی، به ترتیب اولویت اصلی و فرعی تلقی می گردد. پاسخ 235 دانشجوی زبان انگلیسی به پرسشنامه ی سبک های غالب یادگیری ادراکی رید (1984) نشان داد که سبک های یادگیری شنیداری، دیداری، لامسه ای، و حرکتی، اولویت اصلی بوده، ولی یادگیری فردی و گروهی، اولویت فرعی است. متغیرهایی مانند جنسیت، سن، ترم و مقطع تحصیلی، سطح بسندگی، و رشته تحصیلی نقش به سزا و متفاوتی در سبک یادگیری دانشجویان دارد. شیوه ی یادگیری شنیداری، اولویت فرعی دانشجویان پسر و اولویت اصلی دانشجویان دختر است. همچنین، متغیر سن و سبک لامسه، و مقطع تحصیلی و سبک های لامسه و بصری، رابطه ی معناداری را نمایان می سازد. متغیر ترم تحصیلی و سطح بسندگی با سبک خاصی، تفاوت معنادار ندارد ولی بین رشته تحصیلی و سبک یادگیری لمسی، تفاونی معنادار دیده می شود. یافته های نشان می دهد که معلمان زبان باید توجه خاص و زیادی به روش های گوناگون تدریس و مواد آموزشی متنوع، برای واکنش به سبک های یادگیری متفاوت در هنگام تدریس داشته باشند.
۲.

دیالوگ دراماتیک در قرآن کریم در چهارچوب نظریه گفتمانی: بررسی موردی رخداد گفتاری حضور فرشتگان در منزل حضرت ابراهیم (ع)

تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۳۳
بخش عمده ای از آیات قرآن کریم در قالب تعامل گفتاری بیان شده اند و از منظر گفتمان دراماتیک قابل بررسی هستند. در این پژوهش نخست انواع مختلف دیالوگ و همینطور تعاریف و مفاهیم اصلی آن ها مرور می شوند و ثانیاً گفتمان و دیالوگ به مثابه گفتمان مورد توجه قرار می گیرند. سپس در چهارچوب مذکور، از دایره گسترده دیالوگ های قرآنی بر رخداد گفتاری حضور فرشتگان در منزل حضرت ابراهیم (ع) تمرکز می شود که در آیاتی از سوره های هود، حجر، عنکبوت و ذاریات مطرح شده است. همچنین ضمن مرور دنباله ها و نوبت های گفتاری در آیات پیش گفته، تحقق یا عدم تحقق شاخص های هر یک از اقسام دیالوگ در این رخداد نیز بررسی می شود. بر این اساس می توان گفت که تعاملات موجود در رخداد گفتاری حضور فرشتگان در منزل حضرت ابراهیم (ع) کم وبیش هم سو و منطبق با چهارچوب گفتمان دراماتیک و واجد ویژگی های ساختاری و کارکردی تبیین شده هستند؛ در نتیجه می توان آن ها را بدون تغییر یا با اعمال کمترین تغییرات در اقتباس های قرآنی مورد استفاده قرار داد.
۳.

تاثیر آموزش های معنا محور، صورت محور باترجمه، و صورت محور بدون ترجمه بر فراگیری واژگان

تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۱۱
این پژوهش به مقایسه تاثیر آموزش صورت محور با ترجمه، آموزش صورت محور بدون ترجمه و آموزش معنا محور بر یادگیری واژگان زبان دوم می پردازد. در این پژوهش 79 دانش آموز پسر دبیرستانی از شهرستان قوچان، که بطور تصادفی انتخاب شدند در سه گروه آموزشی شرکت کردند. در انجام پژوهش، در 10 جلسه، به هر یک از گروه های آموزشی، به شکل متفاوتی واژگان مشترکی از زبان انگلیسی آموزش داده شد. روند آموزش در هر گروه شامل انجام دو نوع تمرین یادگیری واژگان بود؛ تمرین اول همراه با یک متن، و تمرین دوم بدون استفاده از متن انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که استفاده از روش های آموزشی مذکور باعث ایجاد نتایج متفاوتی در فراگیری واژگان توسط دانش آموزان می شود. یافته های پژوهش نشان داد که کارکرد گروه صورت-محور با ترجمه، برتر از گروه های صورت محور بدون ترجمه و معنا محور است. نتایج به دست آمده با درنظر گرفتن نظریه توجه و فرضیه حجم درگیری مورد بحث قرار گرفت. کاربردهای آموزشی پژوهش نیز ارایه شد.
۴.

تأثیر آموزش تعامل-محور مکالمه کاوی بر توانش تعاملی زبان آموزان ایرانی در تکالیف زوج-گفتار

تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۱۹
تعامل نه تنها دریادگیری زبان بشر عاملی بنیادین محسوب می شود، بلکه درزندگی اجتماعی وی نیز عنصری اساسی است. با توجه به اهمیت بررسی تعامل درزبان دوم که محوریت اجتماعی دارد، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیرآموزش تعامل-محور (مبتنی بر مکالمه کاوی) بر توانش تعاملی درتکالیف زوج-گفتار بوده است که بدین منظور 124 زبان آموز سطح متوسط بر اساس نمرات آن ها، در آزمون تعیین سطح تافل، در دو گروه آزمایش و کنترل قرارگرفتند. گروه آزمایش علاوه بر منابع اصلی خود، مکالمات برگزیده از کتاب فراترازگفتار را طبق چرخه آموزشی فیلیپی و روهان (2015) فراگرفتند درحالی که گروه کنترل تنها در معرض یادگیری منابع اصلی خود بودند. توانش تعاملی آن ها در 4 تکلیف مختلف زوج-گفتار به وسیله مقیاس سنجش توانش-تعاملی ونگ (2015) مورد سنجش قرارگرفت. نتایج برآمده از تحلیل کواریانس موید موفقیت گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل بود. بنابراین شایسته است که معلمان با اتخاذ این رویکرد آموزشی، فرصت هایی دراختیار زبان آموزان قرار دهند تا آن ها بتوانند به شکل معناداری مفاهیم اصلی مکالمه را در زبان گفتار همسازی نمایند. این تعامل می تواند منجر به هوشیاری بیشتر در مهارت گفتاری و نیز طبیعی تر به نظر رسیدن مکالمات روزمره آن ها شود.
۵.

کاربرد پیکره های متنی در آموزش زبان آلمانی

تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۶
در یادگیری زبان بیگانه، زبان آموز همواره با چالش های مختلفی دست و پنجه نرم می کند و بندرت قادر است بدون یاری گرفتن از افراد صاحب نظر پیشرفت قابل توجهی در مهارت های زبانی کسب کند. مقاله پیش رو با درنظرگرفتن همین محدودیت، به معرفی پیکره ها ی زبانی و چگونگی استفاده از آنها در امر آموزش زبان می پردازد. پیکره متنی امروزه به مجموعه ای از متون گفتاری و نوشتاری دیجیتالی شده گفته می شود که از نمونه های زبانی جمع آوری شده از حوزه های مختلف تشکیل شده و در پژوهش های زبانی مورد استفاده پژوهشگران قرار می گیرند. قصد نگارنده البته این نیست که با استفاده از پیکره به بررسی تحولات زبانی بپردازد، بلکه سعی بر این است تا نشان دهد، زبان آموزان نیز می توانند با استفاده از پیکره های متنی و مستقل از دیگران بر بسیاری از مشکلات مربوط به یادگیری زبان غلبه کنند. برای تبیین این مسئله روند تولید یک پیکره، شیوه جستجو در آن با استفاده زبان پرس و جوی پیکره و حل و فصل برخی از مشکلات زبانی شرح داده می شوند.
۶.

محتوای آموزشی دوره های آموزش زبان با اهداف خاص کانون زبان ایران: ارزیابی سطوح کلان، میانی و خرد

تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۲۷
موفقیت یک دوره آموزشی مستلزم نیازسنجی، به روزرسانی مستمر و همچنین حصول اطمینان از درک متقابل و همسوی افراد ذینفع در سطوح کلان، میانی و خرد از جنبه های مختلف آموزشی آن دوره است. در این پژوهش، برای فراهم سازی بایسته های بازنگری و رفع اشکالات احتمالی دوره های نوپای آموزش زبان با اهداف خاص کانون زبان ایران صورت گرفته است. در این پژوهش که بخشی از یک برنامه پژوهشی گسترده است، با بهره گیری از پرسشنامه و مصاحبه های کیفی نیمه-ساختارمند استوار بر چارچوب نظری بالدف و کپلان (2005)، نظرات افراد در سطوح کلان، میانی و خرد کانون زبان ایران در زمینه محتوای آموزشی دوره های آموزش زبان با اهداف ویژه کانون زبان ایران بررسی و نتایج با بهره گیری از تحلیل محتوا و آمار توصیفی به صورت کیفی و کمی گزارش شده است. بررسی نتایج پژوهش موجود نشان از تفاوت و گاه تناقض برداشت افراد در سطوح مختلف دارد که پرداختن به آن می تواند نقطه شروع مناسبی برای بازبینی و به روزرسانی دوره ها باشد.
۷.

ضرورت و بررسی راهکار انتقال توانش بین فرهنگی به دانشجویان رشته مترجمی زبان آلمانی دانشگاه تهران

تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۲۲
جهان معاصر را دیگر نمی توان بدون ارتباطات گسترده بین فرهنگی تصور کرد. در میان این موقعیت های ارتباطی بین فرهنگی، توانش بین فرهنگی نقش غیرقابل انکاری در موفقیت یا شکست این ارتباطات ایفا می کند. ارتباطی که در صورت شکست می تواند موجب بدبینی و بروز قضاوت های نادرست میان اعضای فرهنگ های مختلف نسبت به یکدیگر شود. آموزش توانش بین فرهنگی یکی از مطالبات پراهمیت محققان عصر حاضر است که یکی از جایگاه های اصلی انتقال آن کلاس های آموزش زبان خارجی است. انتقال توانش بین فرهنگی به دانشجویان دوره کارشناسی رشته زبان آلمانی دانشگاه تهران هنگام آموزش نیز از ضروریاتی است که برخی محققان ایرانی بر فقدان آن تاکید و در جستارهای خود اشارتی به آن داشته اند. این مقاله قصد دارد ضمن بررسی مبناهای نظری توانش بین فرهنگی با رویکردی انتقادی، شفافیت بیشتری در این زمینه ایجاد کرده و با معرفی طرح آموزشی مشخصی بر مبنای نظریه های بررسی شده، راهکاری کاربردی و قابل اتخاذ برای طراحی واحد درسی در رشته زبان آلمانی دانشگاه تهران ارائه دهد، تا بدین وسیله گامی دیگر در تحقق این هدف برداشته شود.
۸.

بررسی نیازهای آموزشی زبان انگلیسی تخصصی دانشجویان رشته طراحی فرش دانشگاه هنر اسلامی تبریز

تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۲۰
پژوهش حاضر به شناسایی نیازهای زبان تخصصی دانشجویان رشته طراحی فرش در دانشگاه هنر اسلامی تبریز می پردازد. جامعه پژوهش شامل سه گروه اساتید تخصصی (دو نفر)، فارغ التحصیلان (چهار نفر) و دانشجویان کارشناسی (47 نفر) می باشد. اطلاعات از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته و پرسشنامه گردآوری گردید. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که زبان انگلیسی در تحصیل و شغل آینده دانشجویان دارای اهمیت زیادی بوده و دانشجویان برای برقراری ارتباط با بازارهای جهانی فرش و همچنین متخصصین این رشته، نیاز به تقویت مهارت گفتاری خود دارند. در حالیکه هر چهار مهارت یادگیری زبان انگلیسی در موفقیت تحصیلی آنها مهم ارزیابی گردیده، مهارت های خواندن و گفتاری به عنوان مهمترین مهارت ها و دو مهارت گفتاری و نوشتاری به عنوان ضعیف ترین مهارت ها معرفی گردیدند. اکثر دانشجویان معتقد بودند که ساعت و تعداد واحد اختصاص یافته به این ماده درسی کافی نمی باشد. نتایج حاصل از این پژوهش می تواند در تهیه محتوای درسی زبان تخصصی این گروه از دانشجویان سهم شایانی داشته باشد.
۹.

کارکرد دوگانه سوال، براساس رویکرد مبتنی بر نظریه تشخیصی طبقه بندی در آزمون خواندن ودرک مفاهیم کنکور منحصرا زبان

نویسنده:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۲۹
کارگرد دوگانه سوال (DIF) وقتی اتفاق می افتد که آزمون شوندگان با سطح توانایی برابر از سازه مورد سنجش، عملکرد متفاوتی در هر کدام از سوالات یک آزمون داشته باشند. مطالعه حاضر به بررسی DIF در سوالات خواندن و درک مفاهیم آزمون منحصرا زبان ورودی دانشگاه های ایران می باشد. علاوه بر این در مطالعه حاضر روش DIF مبتنی بر مدل های تشخیصی طبقه بندی و روش منتل هنزل پرداخته شده است. بدین منظور پاسخ 10000 نفر از داوطلبان آزمون مذکور با استفاده از بسته های CDM و difRدر نرم افزار R استفاده گردید. نتایج نشان داد که در روش تشخیصی طبقه بندی یک سوال و در روش سنتی منتل هنزل دو سوال دارای DIF متوسط شناخته شدند که به نظر می رسد تهدیدی برای روایی سازه آزمون مورد نظر محسوب نمیشود. همچنین میتوان نتیجه گرفت هنگامی که نیمرخ خصیصه ای به عنوان متغیر جور کردنی استفاده می شود تعداد سوالات کمتری به عنوان DIF شناخته می شود.
۱۰.

همنوایی برای اقناع اصل توالی رسایی در زبان ترکی آذربایجانی

تعداد بازدید : ۱۴ تعداد دانلود : ۲۴
این پژوهش به بررسی همنوایی فرایندهای درج، حذف و تغییر مشخصه واجی برای اقناع اصل توالی رسایی در زبان ترکی آذربایجانی در چارچوب نظریه بهینگی می پردازد. فرایند همنوایی که اولین بار توسط کیسبرث (1970) مطرح شد بدین معنی است که ممکن است در یک زبان یک ساخت خاصی در برون داد مجاز باشد یا نباشد و آن زبان درصدد است تا آن ساخت خاص برآورده شود و یا از آن اجتناب شود. برای رسیدن به آن هدف، شیوه های متعددی نظیر فرایند درج، حذف یا تغییر مشخصه واجی بکار بسته می شوند. این فرایندها علیرغم اینکه منجر به تغییرات متفاوتی می شوند اما هدف ساختاری یکسانی را دنبال می کنند بعبارتدیگر این فرایندها با هم همسو و همنوا می شوند. این پژوهش ابتدا به معرفی این فرایند پرداخته و سپس توضیح می دهد که قواعد اشتقاقی ابزاری برای نمایش وحدت عملکرد این فرایندهای واجی ندارد و در نهایت نشان می دهد که در زبان ترکی آذربایجانی در خوشه های همخوانی پایانه هجا، فرایندهای درج، حذف و تغییر مشخصه واجی همنوا می شوند تا محدودیت اصل توالی رسایی برآورده شود.
۱۱.

ساخت و روایی سنجی پرسشنامه راهبردهای خودنظم بخشی در مهارت شنیداری زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجه

تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۳
هدف از مطالعه حاضر، طراحی و روایی سنجی پرسشنامه راهبردهای خودنظم بخشی در مهارت شنیداری زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجه است. نخست، 94 گویه بر پایه مدل خود نظم بخشی پینتریچ (2004) طراحی شد. سپس، این پرسشنامه به صورت آزمایشی بین 30 نفر از زبان آموزان زبان انگلیسی، به عنوان زبان خارجه ایران، توزیع شد. نتایج حاکی از انسجام درونی قابل قبول پرسشنامه بود. در مرحله بعد، پرسشنامه محقق ساخته بین 200 نفر از زبان آموزان زبان انگلیسی، به عنوان زبان خارجه ایران، توزیع شد. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی، مشخص شد که این پرسشنامه از یک عامل اصلی و چهار زیرعامل تشکیل شده است. همچنین، نتایج تحلیل عاملی تأییدی، حاکی از آن بود که داده گردآوری شده برازش قابل قبولی با مدل فرضی این پرسشنامه را دارا است. در پایان، مصادیق کاربردی نتایج این تحقیق در مطالعه و آموزش مهارت شنیداری زبان آموزان زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجه بحث خواهد شد.
۱۲.

واکاوی یادگیری زبان آلمانی در ایران بر مبنای نظریه «خود انگیزشی زبان دوم»

تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۷
واکاوی دلایل افزایش تعداد ایرانیانی که به یادگیری زبان آلمانی می پردازند و بسترسازی نظری برای آن موضوع تحقیق پیش رو است. در این راستا 370 نفر زبان آموز ایرانی مؤسسه زبان آلمانی تهران (DSIT) انتخاب گردیدند و انگیزه آنها بر اساس نظریه ی «خود انگیزشی زبان دوم» (L2 Motivational Self System) مورد بررسی قرار گرفت. بررسی های این تحقیق بر اساس «خودهای ممکن» (possible selves) و مقایسه آن با نتایج پژوهش های صورت گرفته در زبان انگلیسی نشان می دهد که انگیزش یادگیری زبان آلمانی رابطه ی معناداری با مؤلفه های نظریه فوق، یعنی «خود ایدآل زبان دوم» (L2 Ideal-Self)، «خود-باید زبان دوم» (L2 Ought-to Self) و «تجربه های محیطی زبان دوم» (L2 Learning Experiences) دارد. در این بین «نقش انگیزش ابزاری» در میان فراگیران زبان آلمانی در ارتباط با این نظریه پررنگ تر از سایر فاکتورهای انگیزشی است. دستاورد این تحقیق می تواند در اتخاذ سیاست های زبان خارجی در حوزه های آموزشی رسمی و غیررسمی مؤثر افتد.
۱۳.

بررسی سواد سنجش و ارزشیابی مدرسان دانشگاهی زبان انگلیسی در ایران

تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۲۵
سواد سنجش و ارزشیابی مدرسان دانشگاهی در سال های اخیر به طور فزاینده ای در برنامه های مرتبط با توسعه حرفه ای معلمان مورد توجه قرار گرفته است. سواد سنجش و ارزشیابی می تواند به معلمان و دانش آموزان در درک نقش اساسی ارزشیابی در محیط کلاس کمک بسزایی کند، به کارگیری سنجش و ارزشیابی معنادار و پیوسته، نه تنها برای معلمان و دانش آموزان، بلکه برای تمامی فعالان عرصه آموزش لازم و مفید است. ضعف آموزشی معلمان در زمینه سنجش و ارزشیابی سبب افت کیفی شاخص های یادگیری در دانش آموزان شده است. با هدف دستیابی به میزان سواد سنجش و ارزشیابی مدرسان دانشگاه نسبت به معیارهای «سن»، «تجربه تدریس» و «رشته تحصیلی» آنها، پرسش نامه طراحی شده میان تعداد 002 نفر از مدرسان دانشگاه توزیع و توسط آنان تکمیل شد. نتایج تحلیل کمّی، تفاوت معناداری را در میزان سواد سنجش و ارزشیابی بین مدرسان با تجربه های کاری مختلف در سنین متفاوت و گرایش های رشته زبان انگلیسی نشان داد. سواد سنجش و ارزشیابی باید به عنوان یک ضرورت جهت پیشرفت حال و آینده معلمان و مدیران آموزش مبنای نظر قرار گیرد
۱۴.

تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر انگیزه پیشرفت و خود کارآمدی تحصیلی در برنامهدرسی زبان عربی

تعداد بازدید : ۱۶ تعداد دانلود : ۱۸
This study was done to determine the effectiveness of information and communication technology (ICT) on academic achievement motivation and academic self-efficacy in Arabic language curriculum. This study was semi -experimental and pretest-posttest with control group. The statistical population of this research was all of high school female students of Sabzevar in the academic year 2015-2016. 50 students (25 persons for experimental group and 25 persons for control group) were selected by multi-stage cluster method. The experimental group received ICT intervention during 2 months and control group trained using traditional teaching method. Data was collected using a standard questionnaire of Herman's academic achievement motivation and Jinks and Morgan academic self-efficacy. The collected data was analyzed using covariance analysis. The results showed that ICT have a significant effect on the academic achievement motivation and academic self-efficacy of high school female students. According to the results using ICT in Arabic language training could be used as an effective intervention to promote achievement motivation and academic self-efficacy of students.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۲۵