مطالعات روان شناسی ورزشی

مطالعات روان شناسی ورزشی

مطالعات روان شناسی ورزشی تابستان 1395 شماره 16

مقالات

۱.

پیش بینی نیازهای روان شناختی و بهزیستی دانشجویان ورزشکار: بر اساس نقش مربیان

کلید واژه ها: بهزیستیدانشجویان ورزشکارنظریة نیازهای اساسیحمایت استقلالیجوهای انگیزشی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
تعداد بازدید : ۳۳۲ تعداد دانلود : ۱۳۹
این پژوهش نظریة نیازهای اساسی روان شناختی، یک زیر نظریه در چهارچوب نظریة خود مختاری، را در دانشجویان ورزشکار مورد بررسی قرار داد. بر این اساس، عوامل زمینه-اجتماعی تعیین کننده در بهزیستی دانشجویان ورزشکار مورد بررسی قرار گرفت. همچنین در این پژوهش نقش میانجی گری نیازهای اساسی مورد آزمون قرار گرفت. طرح پژوهش حاضر توصیفی– همبستگی بود. 234 دانشجوی ورزشکار در دانشگاه های ارومیه و تبریز (میانگین سنی: 90/20 و انحراف استاندارد: 03/3) به صورت تصادفی انتخاب شدند. نتایج نشان داد که حمایت استقلالی و جو تکلیف محور به صورت مثبتی با احساس استقلال، شایستگی و وابستگی و عاطفه مثبت ارتباط داشت. جو خود-محور با عاطفه منفی در ارتباط بود. سه نیاز اساسی روان شناختی ارتباط مثبتی با عاطفه مثبت، و همچنین ارتباطی منفی با عاطفه منفی داشتند. همچنین سه نیاز اساسی روان شناختی میانجی گر مثبت در رابطة بین حمایت استقلالی و جو تکلیف محوری با عاطفه مثبت بودند. نتایج پژوهش حاضر از نظریة نیازهای اساسی حمایت کرد.
۲.

مقایسة منابع استرس دانشجویان ورزشکار و غیر ورزشکار

کلید واژه ها: استرسدانشجومنابع استرس

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
تعداد بازدید : ۴۲۰ تعداد دانلود : ۱۷۷
پژوهش حاضر باهدف شناسایی و مقایسه منابع استرس دانشجویان ورزشکار و غیر ورزشکار رشته های پزشکی و غیرپزشکی کشور و ارائه راهکارهای لازم برای حذف یا تعدیل آن ها انجام شد. بدین منظور، پس از تقسیم بندی جغرافیایی دانشگاه های کشور به پنج منطقه، متناسب با تراکم نسبی جمعیت دانشجویی هر یک از مناطق، پرسشنامه های مربوطه بین 2000 دانشجو (1200 نفر غیرپزشکی و 800 نفر پزشکی، نیمی از هر گروه ورزشکار و نیمی غیر ورزشکار) توزیع و گردآوری شد. از روش های آماری تحلیل عاملی و تی مستقل به ترتیب برای بررسی منابع استرس و مقایسه گروه ها استفاده شد. پس از استخراج منابع استرس هر گروه، مقایسه گروه ها نشان داد که دانشجویان ورزشکار و غیر ورزشکار در منابع استرس اختلاف معناداری دارند. عمده ی منابع استرس و راهکارهای حذف یا تعدیل آن ها در حیطه مدیریتی و اداری بودند.
۳.

ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسش نامه بازبینی شده اضطراب حالتی رقابتی-2

کلید واژه ها: اعتماد به نفسورزشکارتحلیل عاملی تأییدیاضطراب شناختیاضطراب جسمانی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
تعداد بازدید : ۲۸۵ تعداد دانلود : ۱۳۴
هدف از پژوهش حاضر تعیین روایی و پایایی نسخه فارسی پرسش نامه بازبینی شده اضطراب حالتی رقابتی-2 بود. بدین منظور 170 ورزشکار مرد و زن در سطوح مختلف مهارتی و در رشته های مختلف، به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب و نسخه فارسی پرسش نامه بازبینی شده اضطراب حالتی رقابتی-2 را تکمیل کردند. از تحلیل عاملی تأییدی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری به منظور تعیین روایی سازه، از ضریب آلفای کرونباخ برای تعیین همسانی درونی پرسش نامه و برای تعیین پایایی زمانی این ابزار از ضریب همبستگی درون طبقه ای در روش آزمون مجدد استفاده گردید. نتایج تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم، ضرایب آلفای کرونباخ و همبستگی درون طبقه ای نشان داد که نسخه فارسی پرسش نامه بازبینی شده اضطراب حالتی -رقابتی- 2 از روایی و پایایی قابل قبولی در بین ورزشکاران ایرانی برخوردار است و قابلیت این را دارد که ورزشکاران، مربیان و پژوهشگران از این پرسش نامه به عنوان ابزاری روا و پایا برای سنجش اضطراب حالتی رقابتی ورزشکاران استفاده کنند.
۴.

معرّفی پرسشنامه خود -کارآمدی ورزشی

کلید واژه ها: اعتماد به نفسرواییپایاییتحلیل عاملیتوانایی ورزش کردن

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
  3. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی سلامت روانی در ورزش
تعداد بازدید : ۵۵۰ تعداد دانلود : ۲۴۴
هدف از این پژوهش ساخت و بررسی ویژگی های روان سنجی ابزاری برای سنجش میزان اطمینان درک شده افراد در توانایی ورزش کردن بود. بر اساس مبانی نظری، نسخه 22 سؤالی پرسشنامه ساخته شد. سپس 567 تن (301 مرد و 249 زن) به صورت طبقه ای- در دسترس انتخاب شدند و به سؤالات پاسخ دادند. میزان پایایی پرسشنامه از روش آلفای کرونباخ و دونیمه کردن به ترتیب برابر 975/0 و 944/0 به دست آمد. روایی صوری پرسشنامه بر اساس نظر 7 تن از متخصصین تأیید شد و نتایج تحلیل عامل اکتشافی بر وجود یک عامل در پرسشنامه دلالت داشت. همبستگی نمرات آزمون با نمرات خودکارآمدی شرر و اعتمادبه نفس صفتی ورزشی نیز بیانگر روایی سازه آن بود (به ترتیب 516/0= r و 738/0= r، 01/0p≤). همچنین همبستگی نمرات مشارکت کنندگان با میزان فعالیت بدنی آن ها نشان دهنده روایی ملاکی این ابزار بود (579/0= r، 01/0p≤). بنابراین پرسشنامه ساخته شده دارای روایی و پایایی قابل قبولی است.
۵.

اثر تعدیل کنندة خُلق بر یادگیری حرکتی پنهان با تأکید بر اضطراب صفتی

کلید واژه ها: خلق مثبتاضطراب صفتیخلق منفییادگیری حرکتی ضمنی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی رفتار حرکتی یادگیری حرکتی
تعداد بازدید : ۳۱۸ تعداد دانلود : ۱۴۷
هدف پژوهش حاضر بررسی اثر انواع خلق بر یادگیری حرکتی پنهان در افراد همگون با اضطراب صفتی پایین بود. نمونة تحقیق حاضر شامل 75 دانشجوی مرد داوطلب از دانشگاه خوارزمی با اضطراب صفتی پایین بود که به شکل تصادفی به سه گروه خلق مثبت، منفی و خنثی تقسیم شدند. در ابتدا همه شرکت کنندگان با استفاده از تصاویر عاطفی در معرض القاء خلق مثبت، منفی و خنثی قرار گرفتند و بعد از آن تکلیف ردیابی آینه را طی یک بلوک 10 کوششی تمرین کردند. آزمون یادداری شامل 4 کوشش از همان تکلیف بود. نتایج نشان داد در زمان یادداری گروه خلق مثبت نسبت به دو گروه دیگر زمان اجرای بهتر و خطای کمتری دارد (05/0>P). در این پژوهش نقش تعدیل کنندة هیجان در حافظة حرکتی پنهان به تأیید رسید و مشخص شد افراد با اضطراب صفتی پایین از خلق مثبت بهرة بیشتری در شرایط یادگیری می برند.
۶.

مقایسة خودتنظیمی ورزشی و باورهای فراشناخت در ورزشکاران با سه سطح مختلف مهارتی

کلید واژه ها: جنسیتباورهای فراشناختیسطح مهارتخودنظم دهی ورزشی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی روانشناسی تمرینات و مسابقات
تعداد بازدید : ۴۷۰ تعداد دانلود : ۲۴۷
هدف پژوهش حاضر بررسی باورهای فراشناختی و خودتنظیمی ورزشی ورزشکاران با سطح مختلف ورزشی بود. صد و پنجاه ورزشکار در سه سطح بر اساس معیارهای ورود به مطالعه انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های جمعیت شناختی، خودتنظیمی ورزشی و سنجش باورهای فراشناختی استفاده شد. نتایج نشان داد مردان در سطح ورزشی ماهر به طور معنادار باورهای فراشناختی و خودتنظیمی ورزشی بهتری نسبت به زنان در سطح ورزشی ماهر داشتند. زنان و مردان در سطح ورزشی خبره به طور معنادار دارای باورهای فراشناختی و خودتنظیمی ورزشی بالاتری نسبت به زنان و مردان با سطح ورزشی ماهر و مبتدی بودند. همچنین زنان و مردان در سطح ورزشی ماهر به طور معنادار دارای باورهای فراشناختی و خودتنظیمی ورزشی بالاتری نسبت به زنان و مردان با سطح مهارت مبتدی بودند. براساس نتایج مطالعة حاضر، فعالیت بدنی در سطوح ماهر و خبرگی جهت ارتقاء خودتنظیمی ورزشی و باورهای فراشناختی به ورزشکاران توصیه می شود.
۷.

نقش راهبردهای مقابله ای در پیش بینی اضطراب شناختی- جسمانی و اعتماد به نفس ووشوکاران نخبه

کلید واژه ها: راهبردهای مقابله ایاعتمادبه نفساضطراب ورزشیووشو

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
  3. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی روانشناسی تمرینات و مسابقات
تعداد بازدید : ۵۰۵ تعداد دانلود : ۲۴۷
هدف از مطالعه حاضر بررسی نقش راهبردهای مقابله ای در پیش بینی اضطراب جسمانی، شناختی و اعتمادبه نفس ووشوکاران نخبه بود. 107 پرسش نامه به وسیله ورزشکاران تکمیل گردید. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره تحلیل شد. نتایج نشان داد که همبستگی راهبردهای مقابله ای مبتنی بر عمل و هیجان با اضطراب جسمانی - شناختی و همبستگی راهبردهای مقابله-ای مبتنی بر عمل با اعتمادبه نفس، معنی دار بود. همچنین، تحلیل رگرسیون چند متغیری نشان داد که راهبردهای مقابله ای مبتنی بر عمل و هیجان، 531/0 واریانس اضطراب جسمانی، 638/0 واریانس اضطراب شناختی و 659/0 واریانس عامل اعتمادبه نفس را پیش بینی می کند. بر اساس نتایج، راهبردهای مقابله ای مبتنی بر عمل، اضطراب شناختی - جسمانی را کاهش و اعتمادبه نفس را افزایش می دهد. اما راهبردهای مقابله ای مبتنی بر هیجان، تأثیر برعکس دارد. درنتیجه، آموزش راهبردهای مقابله ای مبتنی بر عمل می تواند پیشنهاد می شود.
۸.

ویژگی های روان سنجی نسخة فارسی پرسش نامة خودگفتاری خودکار در ورزش

کلید واژه ها: ثباتروایی سازههمسانی درونیخودگفتاری

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
تعداد بازدید : ۲۷۵ تعداد دانلود : ۱۱۳
پژوهش حاضر با هدف بررسی روایی و پایایی پرسشنامه خودگفتاری خودکار در ورزش انجام شد. بدین منظور 344 ورزشکار دختر و پسر در رشته های ورزشی تیمی و انفرادی مختلف و سطوح ورزشی مختلف به تکمیل پرسشنامه ها پرداختند. بعد از تکنیک ترجمه-بازترجمه و تأیید روایی صوری پرسشنامه توسط پنج متخصص، پایلوت اولیه پرسشنامه جهت رفع اشکالات جزئی انجام شد. جهت تعیین روایی سازة پرسشنامه ها از تحلیل عاملی تأییدی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری، همسانی درونی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ و ثبات آن از ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از آزمون -آزمون مجدد، استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل نهایی شامل دو بُعد خودگفتاری مثبت و منفی با هشت عامل مورد تأیید قرار گرفت. همچنین، پرسشنامه از شاخص های برازندگی مطلق، همسانی درونی و ثبات قابل قبولی برخوردار شد، که بیانگر روایی و پایایی مطلوب نسخة فارسی پرسشنامه با 39 سؤال می باشد.
۹.

واکاوی منابع کارآمدی جمعی از تجارب ورزشکاران تیم ملی والیبال ایران

کلید واژه ها: تیم ملیوالیبالکارآمدی جمعیتحلیل مضمونکیفی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
تعداد بازدید : ۳۹۵ تعداد دانلود : ۱۸۸
هدف پژوهش، واکاوی منابع کارآمدی جمعی از تجارب ورزشکاران تیم ملی والیبال ایران بود. در این مطالعه با رویکردی کیفی از روش پدیدار شناسی استفاده شد. جامعة مورد پژوهش، ده ورزشکاران مرد عضو تیم ملی والیبال در سال 2014 بودند که به صورت هدفمند و در دسترس بود. ده مشارکت کننده به طور داوطلبانه در این مطالعه شرکت کردند. برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه های نیمه ساختاریافته استفاده شد. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. اعتبار و قابلیت اعتماد نتایج مناسب بود. منابع کارآمدی جمعی در قالب 6 کد تبیینیِ ""دستاوردهای تیمی""، ""تمرین های تیمی""، ""تعاملات بین تیمی""، ""حامیان تیمی""، ""کارآمدی مربی"" و ""وحدت روانی تیمی"" شناسایی گردید. نتایج این پژوهش از جنبه ای مشابه دیگر تئوری های موجود و از جنبه ای مکمل و خاص است. پژوهش حاضر اهمیت دادن به موضوع کارآمدی جمعی برای رسیدن به موفقیت های بیشتر والیبال ایران در عرصه های بین اللملی را پیشنهاد می کند.
۱۰.

مقایسة اختلالات رفتاری نوجوانان ورزشکار رشته های انفرادی و تیمی و افراد غیر ورزشکار

کلید واژه ها: نوجوانانغیر ورزشکاراختلالات رفتاریورزشکاران انفرادی و تیمی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی سلامت روانی در ورزش
تعداد بازدید : ۳۶۰ تعداد دانلود : ۱۷۸
هدف پژوهش حاضر مقایسة اختلالات رفتاری در بین نوجوانان ورزشکاران رشته های انفرادی و تیمی و افراد غیرورزشکار بود. 188 دانش آموز دختر و پسر 14-12 ساله انتخاب شده و به سه گروه غیرورزشکاران، ورزشکاران انفرادی و تیمی تقسیم شدند. جهت اندازه گیری اختلالات رفتاری، پرسشنامة رفتاری راتر فرم معلم و فرم والد مورد استفاده قرار گرفت. با توجه به نتایج بدست آمده از هر دو فرم مذکور، علاوه بر میزان شیوع بیشتر اختلالات رفتاری در نوجوانان غیرورزشکار، تفاوت هر یک از خرده مقیاس ها در بین دو گروه نوجوانان ورزشکار انفرادی، تیمی و غیرورزشکار نیز از لحاظ آماری معنادار گردید. همچنین پسران میزان بالاتری از اختلالات رفتاری را نسبت به دختران به خود اختصاص دادند. فعالیت های مختلف ورزشی می توانند در پیشگیری و کاهش اختلالات رفتاری نوجوانان مؤثر واقع گردند به طوری که می توان به آن به عنوان روشی ارزشمند در کنار سایر روش های نوین مقابله نگریست.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۲۶