مطالعات روان شناسی ورزشی

مطالعات روان شناسی ورزشی

مطالعات روان شناسی ورزشی پاییز 1394 شماره 13

مقالات

۱.

آمادگی ذهنی ورزشکاران نخبة ایرانی

کلید واژه ها: انگیزشمکان کنترلمهارت های ذهنیورزشکاران نخبهاستحکام روانی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
تعداد بازدید : ۵۲۹ تعداد دانلود : ۲۵۵
پژوهش حاضر با هدف توصیف آمادگی ذهنی ورزشکاراننخبه انجام شد. ویژگی های مربوط به دوازده عامل مهارت های ذهنی با استفاده از آزمون اومست سه، سه عامل مکان کنترل با استفاده از آزمون لونسون، هفت عامل انگیزش ورزشی با استفاده از مقیاس انگیزه ورزشی، و سه عامل استحکام روانی با استفاده از آزمون شیرد و همکاران در 295 ورزشکار حاضر در اردوی سال 1392 تیم های ملی بررسی شد. نتایج نشان داد نمرات استاندارد مهارت های پایه روان شناختی ورزشکاران بالا، اما نمرات مهارت های روان- تنی و مهارت های شناختی اکثریت آنها متوسط بود. انگیزش درونی و بیرونی اکثریت ورزشکاران بالا، و نمره بی انگیزگی آنها کم بود. نمرات استاندارد اطمینان، پایداری، و کنترل ورزشکاران در طبقات بالا و متوسط قرار گرفت. از مجموع یافته های پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که وضعیت ورزشکاران نخبة ایرانی، از نظر مؤلفه های مکان کنترل و انگیزش مطلوب است اما از نظر استحکام روانی به آموزش نیازمندند. همچنین، طراحی برنامه های آموزشی برای مؤلفه روان- تنی و مؤلفه شناختی مهارت های روان شناختی ورزشکاران نخبه ضروری به نظر می رسد.
۲.

اثر ورزش در آب بر خشنودی از نیازهای روانی پایه، انگیزش درونی و علاقه به تداوم مشارکت ورزشی زنان چاق: مطالعة نظریة خودمختاری

کلید واژه ها: انگیزش درونینظریة خودمختارینیازهای روانی پایهتداوم مشارکت ورزشیورزش درآب

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی روانشناسی تمرینات و مسابقات
تعداد بازدید : ۴۷۰ تعداد دانلود : ۲۴۹
هدف مطالعة حاضر، مقایسة اثر دو شیوة تمرین در آب بر شاخص تودة بدنی، خشنودی از نیازهای روانی پایه، انگیزش درونی و علاقه به تداوم مشارکت ورزشی زنان چاق بود. 24 نفر از زنان چاق با دامنة سنی 30-25 سال و شاخص تودة بدنی بالاتر از 30 به صورت دردسترس انتخاب و با آرایش تصادفی در دو گروه کنترل و تجربی قرار گرفتند. هر دو گروه، به مدت دوازده هفته در کلاس های تمرین در آب شرکت کردند. در برنامة تمرینیِ گروه تجربی، نیازهای روانی پایه مدنظر قرار گرفت. نتایج تحلیل کوواریانس حاکی از برتری گروه تجربی در خشنودی از نیازهای روانی پایه و علاقه به تداوم مشارکت ورزشی بود اما در میزان انگیزش درونی و کاهش شاخص تودة بدن تفاوتی بین دو گروه مشاهده نشد. بنابراین، مدنظر قراردادن نیازهای روانی پایه برای افزایش علاقه به تداوم مشارکت ورزشی پیشنهاد می شود.
۳.

ارتباط مشارکت والدین با عزت نفس، شایستگی ادراک شده و تعهد ورزشی رزمی کاران نوجوان

کلید واژه ها: خانوادهحمایت والدینفشار ادراک شدهرزمی کاراننظریه خود مختاری

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی سلامت روانی در ورزش
تعداد بازدید : ۵۸۲ تعداد دانلود : ۲۸۹
هدف از این پژوهش، مطالعه ارتباط مشارکت والدین با عزت نفس، شایستگی ادراک شده و تعهد ورزشی رزمی کاران نوجوان بود. تعداد 280 نفر از رزمی کاران نوجوان خراسان رضوی به طور تصادفی خوشه ای به عنوان نمونه موردمطالعه قرار گرفتند. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه های مشارکت والدین، عزت نفس، شایستگی ادراک شده و تعهد ورزشی استفاده گردید. نتایج نشان داد که بین رفتارهای هدایتی، تشویق و حمایت والدین با تعهد ورزشی و شایستگی ادراک شده ارتباط مثبت و معنا داری وجود دارد و بین دو متغیر شایستگی ادراک شده و تعهد ورزشی نیز همبستگی مثبت و متوسطی مشاهده شد. هم چنین به جز رفتار فشار، خرده مقیاس های دیگر مشارکت والدین با عزت نفس همبستگی مثبت و معنا داری نشان دادند. آزمون تحلیل مسیر نیز نشان داد که خرده مقیاس های مشارکت والدین و شایستگی ادراک شده به طور مستقیم و غیرمستقیم بر تعهد ورزشی تأثیر دارند و شایستگی ادراک شده بیشترین اثر کل را بر تعهد ورزشی نشان داد. درنهایت، کلیه شاخص ها نشان دهنده برازش مطلوب مدل بودند.
۴.

تأثیر خودگویی انگیزشی آشکار و پنهان بر زمان بندی پیش بین انطباقی

کلید واژه ها: زمان بندی پیش بین انطباقیخودگویی انگیزشیخودگویی آشکارخودگویی پنهان

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
تعداد بازدید : ۲۷۷ تعداد دانلود : ۱۳۳
هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر خودگویی انگیزشی آشکار و پنهان بر زمان بندی پیش بین انطباقی بود. شرکت کنندگان شامل 36 دانشجوی رشتة تربیت بدنی (9 دختر و 27 پسر با میانگین سنی 5.15±25.68)، راست دست و بدون مشکل بینایی بودند که به صورت داوطلبانه در این مطالعه حضور یافتند و به صورت تصادفی به سه گروه تقسیم شدند. آزمون زمان بندی پیش بین انطباقی تحت سه شرایط (خودگویی آشکار، پنهان و کنترل) توسط آزمودنی ها اجرا شد. نتایج نشان داد خودگویی انگیزشی آشکار و پنهان باعث بهبود معنادار اجرای گروه های آزمایشی در زمان بندی پیش بین انطباقی شد. تفاوت معناداری بین دو گروه آزمایشی مشاهده نشد، با این حال تفاوت دو گروه با گروه کنترل معنادار بود. همچنین تفاوت معناداری بین اجرای دختران و پسران مشاهده نشد. با توجه به نتایج تحقیق حاضر به نظر می رسد استفاده از خودگویی انگیزشی آشکار و پنهان راهکار روان شناختی مناسبی برای بهبود و ارتقاء زمان بندی پیش بین انطباقی است.
۵.

استحکام ذهنی: صفت، یا قابلیتی رشدپذیر؟ ارزیابی اثربخشی تمرین مهارت های روان شناختی

کلید واژه ها: سرسختیبدمینتونسطح مهارتپی. اس .تینوآموز

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
  3. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی سلامت روانی در ورزش
تعداد بازدید : ۶۳۳ تعداد دانلود : ۳۳۷
هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی اثربخشی برنامة تمرین مهارت های روان شناختی (پی .اس. تی) بر رشد استحکام ذهنی نوآموزان بدمینتون بود. 40 نوآموز مرد بدمینتون به روش جایگزینی تصادفی در دو گروه آزمایش (20نفر) و کنترل مداخله نما (20نفر) قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده پرسش نامة استحکام ذهنی ورزشی بود. تمامی شرکت کنندگان مهارت های اختصاصی بدمینتون را در مدت زمان 24 جلسه در طول سه ماه فرا گرفتند. گروه آزمایش علاوه بر مهارت های اختصاصی بدمینتون، 24 جلسة 20 دقیقه ای بستة اختصاصی پی. اس. تی و گروه کنترل مداخله نما نیز همین تعداد جلسات آموزش هایی در مورد اطلاعات عمومی در بدمینتون دریافت کردند. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکوا) نشان داد که نمرات تمامی مؤلفه های استحکام ذهنی گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل مداخله نما به طور معناداری بالاتر بود که بیانگر اثربخشی برنامة پی. اس. تی بر رشد استحکام ذهنی نوآموزان مرد بدمینتون بود. این نتایج از اکتسابی بودن و قابلیت بهبود استحکام ذهنی از طریق مداخلات سازمان یافته راهبردهای روان شناختی حمایت کرد.
۶.

بررسی روان سنجی نسخة فارسی پرسش نامة هوش معنوی داوطلبان ورزش دانش آموزی ایران

کلید واژه ها: هوش معنویداوطلبان ورزشینهضت داوطلبیورزش دانش آموزی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
تعداد بازدید : ۳۸۱ تعداد دانلود : ۲۵۱
این پژوهش با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی نسخة فارسی پرسش نامة هوش معنوی داوطلبان در ورزش دانش آموزی ایران انجام گرفت. روش تحقیق از نوع پیمایشی ، جامعه آماری شامل تمامی مسئولین انجمن های ورزشی آموزش و پرورش کل کشور و برابر 806 نفر بود. تعداد نمونه با استفاده از جدول مورگان 260 نفر تعیین شد. گردآوری اطلاعات با استفاده از پرسش نامة هوش معنوی داوطلبان ورزشی اقتباس شده از پرسش نامة هوش معنوی هیلدبرانت انجام گرفت که دارای چهار خرده مقیاس تفکر انتقادی وجودی، تولید معنی شخصی، آگاهی و توسعة حالت آگاهی بود. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل عاملی تأییدی، ضریب آلفای کرونباخ و دونیمه کردن آزمون، گویای روایی سازة تمامی سؤالات و رابطة معنا دار با عامل ها و پایایی برای پرسش نامة مذکور بود. بر اساس نتایج پژوهش حاضر، نسخة فارسی پرسش نامة هوش معنوی داوطلبان ورزشی از روایی و پایایی لازم برخوردار است.
۷.

مقایسة نارضایتی از تصویر بدنی و هراس اجتماعی افراد کاراته کار و غیر ورزشکار

کلید واژه ها: هراس اجتماعیتصویر بدنیکاراتهفعالیت ورزشی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
تعداد بازدید : ۳۲۵ تعداد دانلود : ۱۱۳
هدف پژوهش حاضر، مقایسه نارضایتی از تصویربدنی و هراس اجتماعی در افراد کاراته کار و غیر ورزشکار بود. 40 کاراته کار و 40 نفر غیر ورزشکار با دامنه سنی 22-18 سال به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسش نامه روابط چندبعدی بدن-خود و پرسش نامه هراس اجتماعی بود. نتایج نشان داد بین دو گروه ورزشکار و غیر ورزشکار در ارزشیابی قیافه، ارزشیابی تناسب اندام، جهت گیری تناسب اندام و رضایت بدنی تفاوت معنادار وجود دارد و در همه این موارد نارضایتی از تصویر بدنی در بین غیر ورزشکاران نسبت به کاراته کاران بیشتر مشهود بود. نتایج به دست آمده در مورد هراس اجتماعی نشان داد نمرات گروه غیر ورزشکار در بعد ترس، اجتناب و ناراحتی به طور معناداری بیشتر از گروه کاراته کار است. این مسأله نشان دهنده اهمیت فوق العاده فعالیت ورزشی در بهبود تصویر بدنی و کاهش هراس اجتماعی است.
۸.

پیش بینی تحلیل رفتگی ورزشکار بر اساس اضطراب رقابتی و تنظیمات انگیزشی در ورزشکاران نخبه

کلید واژه ها: انگیزش درونیاضطراب رقابتیورزشکار نخبهانگیزش بیرونیتحلیل رفتگی ورزشکاربی انگیزشی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
  3. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی سلامت روانی در ورزش
تعداد بازدید : ۴۹۹ تعداد دانلود : ۲۳۵
در این پژوهش، پیش بینی تحلیل رفتگی ورزشکار بر اساساضطراب رقابتیو تنظیمات انگیزشی در ورزشکاران مرد نخبه مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور، 102 نفر ورزشکار مرد در رشته های فوتبال، هندبال، والیبال، فوتسال، بسکتبال (بامیانگین سنی:5± 39/25 و میانگین سابقة ورزشی:4± 17/8)، پرسش نامه های انگیزش ورزشی، تحلیل رفتگی ورزشکار و اضطراب رقابتی ورزشی را تکمیل نمودند. نتایج رگرسیون چندمتغیره نشان داد، انگیزش درونی، به طور منفی و معنادار و انگیزش بیرونی و بی انگیزشی به طور مثبت و معنادار علایم تحلیل رفتگی را پیش بینی می کنند. همچنین، اضطراب شناختی و بدنی به طور مثبت و معنادار و اعتماد به خود به صورت منفی و معنادار علایم تحلیل رفتگی ورزشکار را پیش بینی می کنند. بر اساس نتایج پژوهش، چنین نتیجه گیری می شود که با افزایش انگیزش درونی، بالابردن حس اعتماد به نفس و کاهش اضطراب ناشی از رقابت و بی انگیزشی، می توان از آثار منفی اضطراب رقابتی، بی انگیزشی و تحلیل رفتگی ورزشکاران تا حدّ امکان پیشگیری کرد.
۹.

نقش تعدیل کنندة بیش تمرینی ادراک شده بر رابطة بین کمال گرایی با خستگی و فرسودگی ورزشی در ورزشکاران حرفه ای

کلید واژه ها: کمال گرایی مثبتکمال گرایی منفیبیش تمرینیروان شناسی ورزشیخستگی ورزشیفرسودگی ورزشی

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
  3. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی روانشناسی تمرینات و مسابقات
تعداد بازدید : ۶۲۵ تعداد دانلود : ۲۷۱
هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی نقش تعدیل کنندة بیش تمرینی در رابطة کمال گرایی با خستگی و فرسودگی ورزشی در ورزشکاران حرفه ای بود. جامعة پژوهشی، ورزشکاران حرفه ای کشور و نمونة پژوهشی شامل 200 نفر از ورزشکاران حرفه ای (میانگین سنی= 33/21) در رشته های مختلف ورزشی بود. نتایج پژوهش نشان داد بین کمال گرایی مثبت و خستگی ورزشی؛ و همچنین بین کمال گرایی مثبت و فرسودگی ورزشی در ورزشکاران حرفه ای رابطة منفی معنادار وجود دارد. بین کمال گرایی منفی و خستگی ورزشی؛ و همچنین بین کمال گرایی منفی و فرسودگی ورزشی در ورزشکاران حرفه ای رابطة مثبت معنادار وجود دارد. رابطة مثبت معناداری نیز بین بیش تمرینی ادراک شده و خستگی ورزشی، و بین بیش تمرینی ادراک شده و فرسودگی ورزشی در ورزشکاران حرفه ای وجود دارد. همچنین نقش تعدیل کنندة بیش تمرینی در رابطة کمال گرایی با خستگی و فرسودگی ورزشی، در ورزشکاران حرفه ای تأیید شد.
۱۰.

ارتباط ابهام نقش و میزان پرخاشگری در بازیکنان فوتبال لیگ برتر ایران

کلید واژه ها: پرخاشگریابهام نقشبازیکنان فوتباللیگ برتر

حوزه های تخصصی:
  1. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی
  2. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی آموزش و پژوهش در روانشناسی ورزشی
  3. حوزه‌های تخصصی تربیت بدنی روانشناسی ورزشی سلامت روانی در ورزش
تعداد بازدید : ۵۲۳ تعداد دانلود : ۲۳۲
پژوهش حاضربا هدف بررسی ارتباط ابهام نقش و میزان پرخاشگری در بازیکنان فوتبال لیگ برتر ایران انجام شد. با استفاده از تحقیق توصیفی-همبستگی سه تیم شامل 72 بازیکن با میانگین 4.07 ± 26.07 سال، از تیم های حاضر در لیگ برتر فوتبال، فصل 92-93 به صورت در دسترس، که حاضر به همکاری با محقق بودند، به عنوان نمونه انتخاب شدند. یافته ها نشان دادند بین ابهام نقش هجومی و میزان پرخاشگری بازیکنان فوتبال ارتباط معناداری وجود دارد. نتایج رگرسیون نشان داد که ابعاد ابهام نقش هجومی دارای توان پیش بین معناداری برای پرخاشگری بازیکنان فوتبال است. بنابراین، می توان نتیجه گرفت هر چه بازیکنان ادراک نقششان بیشتر باشد و از مسئولیت ها، جایگاه و نقش خود در تیم به خوبی آگاه باشند، میزان رفتارهای پرخاشگرانه ی آنها به همان نسبت کاهش خواهد یافت.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۲۶