اطلاعات جغرافیایی (سپهر)

اطلاعات جغرافیایی (سپهر)

سپهر (سازمان جغرافیایی) سال هجدهم بهار 1388 شماره 69

مقالات

۱.

اشاره ( چکیده و فرموله کردن مدل ژنرالیزاسیون )

نویسنده:

کلید واژه ها: مدل ژنرالیزیاسیونتابع ژنرالیزیاسیون

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۹۶ تعداد دانلود : ۳۲۱
ژنرالیزاسیون نقشه متناسب با نیازهای متفاوت کاربران با استفاده از یک پایگاهداده ای چند مقیاسی انجام می شود . اساس و پایه چنین تولیدی به تجزیه و تحلیل نیازمندی های تهیه نقشه بنا بر خواست کاربران استوار است و درخواست های گوناگون و محدودیت های کارتوگرافی مورد نیاز کاربر را نشان می دهد . در این مقاله فرآیند ژنرالیزاسیون به عنوان یک تابع از مجموعه مرجع ( تعمیم نیافته ) به یک مجموعه هدف ( تعمیم یافته ) بیان می شود . هر دوی این مجموعه ها با ویژگیهای زمین - فضا تعریف می شوند . مجموعه مرجع خواص مشخصی از قبیل هندسی بودن ، توپولوژیکال و خواص غیر فضایی مانند خواص ترکیبی خود را حفظ می کنند . این ویژگی ها بایستی به کمک ژنرالیزاسیون حفظ شود و به همین دلیل ، مجموعه هدف از ویژگی های موجود رد مجموعه مرجع تبعیت می کند ...
۲.

جغرافیای سیاسی جهان اسلام

نویسنده:

کلید واژه ها: موقعیت جغرافیایی جهان اسلامموقعیت ژئوپلیتیکی برترموقعیت ژئواستراتژیکی منحصر به فردموقعیت ژئواکونومیکی بی نظیر

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۷۸۷ تعداد دانلود : ۱۶۳۹
اتصال سرنوشت کشورهای اسلامی به یکدیگر ، مزیت های نسبی ، فرصت ها و افق های روشنی را به منظور رشد ، توسعه و اقتدار هر یک از کشورهای اسلامی خلق می کند .یاری جستن از باورها و ارزش های اسلامی یکی از مهمترین عوامل شکل گیری وحدتو همگرایی میان کشورهای اسلامی است . با تکیه بر ارزشها و باورهای مشترک زمینه ی بهره جویی از ظرفیت های موجود در جهان اسلام به منظور حفظ و ارتقای منافع مسلمین امکان پذیر می شود . از جمله ظرفیت ها و قابلت های اصلی جهان اسلام را می توان موارد ذیل برشمرد : موقعیت ژئوپلیتیک ، ژئواکونومیک و ژئواستراتژیک کشورهای اسلامی - بهره مندی از کانون های معتبر ایاد قدرت - امکان ارتقای نظام دفاعی در قالب ائتلاف و پیمان های دفاعی و تبدیل نمودن آن به یک قدرت برتر - وجود فرصت ها و تهدیدهای مشترک . این مقاله با بررسی عوامل توانمندساز جهان اسلام ، رویکردهای مختلف را جهت وحدت جهان اسلام مورد توجه قرار داده است .
۳.

جغرافیای جنایی

کلید واژه ها: جرممحیط طبیعیاکولوژی مکتب جغرافیایی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰۱۱ تعداد دانلود : ۱۴۳۷
مکتب جغرافیای جنایی در سال 1830 به وجود آمد و چند دهه عمرکرد ولی امروزه به شکل اولیه آن ، در جامعه شناسی جنایی مطرح نیست . جغرافیای جنایی را دو ریاضیدان و حقوقدان به نام های کتله بلژیکی و گری فرانسوی پایه گذاری کردند . کتله ریاضیدان و متخصص آمار بود و از طریق ریاضیات و آمار رفتارهای انسانی را بررسی می کرد و در فرانسه ، امار جنایی را با کمک گری ایجاد کرد و ارتباط آن را با محیط طبیعی مورد بررسی قرار دادند و به این ترتیب تاثیر شرایط جغرافیایی ، شرایط آب و هوایی و شرایط جوی را بر رفتار انسانها و از جمله بر رفتارهای مجرمانه مورد بررسی قرار دادند . این مکتب تا سال 1880 عمر کرد .
۴.

معرفی و ارزیابی کیفی داده های لیدار

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۹۲ تعداد دانلود : ۵۸۸
امروزه سنجنده های فعال و غیر فعال بسیاری به امر برداشت اطلاعات از اشیاء و عوارض می پردازند و اطلاعات مختلفی از اشیاء در طول موج های مختلف و با قدرت تفکیک های متفاوت تهیه می کنند . به صورت بالقوه هر کدام از این داده ها می توانند به عنوان یکی از منابع تامین مولفه های سه گانه طیفی ، بافتی و هندسی ( ساختاری ) مورد استفاده قرار گیرند . به دلیل توانایی سنجنده لیدار در ارائه اطلاعات هندسی از شیء و همچنین جدید بودن این سنجنده ، در این تحقیق به بررسی قابلیتها و رفتار مختلف این سنجنده در تشخیص عوارض مختلف پرداختیم .
۵.

مکانیابی شهر جدید سهند

کلید واژه ها: مکانیابی شهرهای جدید شامل مطالعات منطقه ایانتخاب اولیه چند مکانتدوین معیارهای انتخاببکارگیری معیارها در مورد مکانهای مختلف و انتخاب الترناتیو برتر یعنی مکان مناسب تر برای توسعه شهر جدید می باشداین مکانیابی تاثیر مستقیمی در موفقیت یا عدم موفقیت شهرهای جدید دارد و به دلیل این که مکان شهر در جذب جمعیت یا پذیرش آنها در ابعاد مختلف نقش موثری داردشهرهای جدیدی که بتوانند جمعیت را پاسخگو باشند می توانند به اهداف خود برسندمکانیابی شهرهای جدید رابطه مستقیم با اهداف مورد نظر در احداث این شهرها دراددر کشور ما مکانیابی شهرهای جدید عمدتا از هدف جذب سرریز جمعیتی یک مادرشهر تبعیت نموده است و شهرهای جدیدی که در سطح کشور مکان آنها به تصویب رسیده است در ارتباط با یک مادر شهر قرار گرفته اندمکانیابی شهر جدید سهند که موضوع مورد بحث در مقاله حاضر می باشددر ارتباط با یک مادرشهر ( تبریز ) قرار گرفته و از هدف جذب سرریز جمعیتی مادر شهر تبعیت نموده استمکان شهر جدید سهند بدون دیدگاه منطقه ای و صرفا با استفاده از بررسی چند معیار انتخاب شده است

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۴۱ تعداد دانلود : ۹۹۶
مکانیابی ، شهر جدید ، مادرشهر ، مطالعات منطقه ای
۶.

بررسی مشکلات ژئومورفولوژیکی توسعه شهری

کلید واژه ها: ژئومورفولوژی شهریتغییر شکل زمین در مناطق شهریشهر هشترود

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶۴۵ تعداد دانلود : ۷۲۴
در ژئومورفولوژی شهری عامل مهم توسعه مناطق شهری ، تغییر و تبدیل مصنوعی پوسته زمین و تاثیر فعالیتهای انسانی بر پوسته ، افزون بر عوامل طبیعی در نظر گرفته می شود . بنابراین رشد روزافزون شهرها متاثر از رشد جمعیت و مهاجرت منجر به ساخت و سازهای بدون برنامه ریزی و تغییرات زیاد در ساختار فضایی به خصوص توسعه فیزیکی شهر در مکانهای نامساعد طبیعی گشته است که لزوم هدایت آگاهانه و سازماندهی اساسی را می طلبد . توسعه بی رویه و ناهماهنگ شهری به علت فعالیت های انسانی در راستای شهرها به صورت مستقیم اراضی بسیاری از پوسته زمین را در مدت زمان بسیار کوتاهی تغییر می دهد که افزون بر تاثیر درازمدت ژئومورفولوژیکی و روندهای طبیعی آن می باشد و از این رهگذر مخاطراتی ایجاد می شود که تجربه نشان داده است که گاهی وقوع آنها غیر قابل پیش بینی بوده و توام با ضررهای جانی و مالی می باشد . لذا در این مقاله به منظور نشان دادن کاستی ها و مخاطرات طبیعی ، با علم ژئومورفولوژی شهری در شهر هشترود تشریح شده است .
۷.

ضرورتها و چالشهای تغییر پایتخت در ایران

کلید واژه ها: پایتختانتقال پایتخت

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶۷۷ تعداد دانلود : ۱۲۸۱
انتقال پایتخت مسئله ای است که همواره مورد توجه حکومت های گذشته ایران بوده است تا این که پس از تجربه های گوناگون انتقال پایتخت از سوی شاه عباس ، نادرشاه ، کریم خان زند و دیگران به شهرهایی چون اصفهان ، مشهد و شیراز ، آغامحمدخان قاجار با قرار دادن تهران به عنوان پایتخت ابدی ، جامه ترافیک سنگین را بر قامت تهران دوخت و سنگ بنای تجارت های میلیاردی را در این شهر نهاد تا آن ده و روستای کوچک به کلان شهری این چنین تبدیل شود . مقوله پایتخت با مرکزیت سیاسی در ایران ، همانند محدوده های سیاسی آن ، در طول تاریخ فراز و نشیبهای زیادی داشته است و به تبعیت از تغییر حکومت ، پایتخت آن نیز ، جز در موارد معدود ، از شهری به شهر دیگر جا به جا شده است ...
۸.

آلودگی صوتی در کلان شهر تهران و راه های مقابله با آن

نویسنده:

کلید واژه ها: آلودگی صوتیمشکلات زیست محیطیسیستم های فیزیولوژیک

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵۱۱ تعداد دانلود : ۵۹۸
آلودگی صوتی یکی از شایع ترین معضلات زیست محیطی شهرهای بزرگ جهان از جمله کلان شهر تهران است که نسبت به سایر معضلات کمتر مورد توجه قرار گرفته است ، در حالی که این نوع آلودگی یکی از مهمترین آلاینده های زیست محیطی در کلان شهر تهران محسوب می شود . سر و صدا نه تنها بر سیستم شنوایی بلکه بر تمام سیستم های فیزیولوژیکیبدن آثار مخربی بر جای می گذارد . کلان شهر تهران به لحاظ آلودگی صوتی در حد بحران است ...
۹.

کاربرد منحنی های هیپسومتری بی بعد در ارزیابی مساحتهای در حال فرسایش و رسوبگذاری در حوضه آبخیز بانه

کلید واژه ها: فرسایشمنحنی هیپسومتری بی بعد

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲۷۸ تعداد دانلود : ۹۷۰
از مهمترین ویژگی های حوضه ها که در فرایند فرسایش تاثیر زیادی دارند می توان به ویژگی های فیزیکی اشاره کرد . در این بین ویژگیهای ارتفاعی و توپوگرافی به طور مستقیم و غیر مستقیم در فرآیند فرسایش تاثیر گذار هستند و سایر پارامترهای تاثیر گذار از جمله اقلیم حوضه ها ( میزان و نوع بارش ) و خاک را که در وضعیت فرسایش در سطح حوضه ها بسیار مهم هستند ، متاثر می سازند .بنابراین برای ارزیابی وضعیت فرسایش و رسوب در سطح حوزه بانه ، جدول و منحنی های هیپسومتری بی بعد واقعی و تئوریک محاسه و ترسیم شده اند . با توجه به آنها ، متوجه می شویم که حوضه بانه ضمن فرسایش و رسوب گذاری ، نسبت به حالت تعادل فاصله نسبتا بیشتری داشته و جوان تر است .
۱۰.

آب و هوا و رفتار در شهرهای سردسیر

نویسنده:

کلید واژه ها: روانشناسی محیطیفضاهای عمومیآب و هوای شهربرنامه ریزی آب و هوایی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۴۳ تعداد دانلود : ۵۰۰
در شهر گوتنبرگ کشور سوئد ، چهار فضای عمومی شهر که الگوها و میکروکلیماهای گوناگونی ارائه می دهند ، به منظور ارزیابی اثر میکرواقلیم و وضع هوا بر روی مردم در محیط های عمومی شهر مطالعه شده اند . روش تحقیق ، چند رشته ای و میان رشته است و دانشمندانی از سه رشته معماری ، آب و هواشناسی و روانشناسی را در بر می گیرد . این پروژه ها که بر اساس یک مطالعه موردی مشترک در طول چهار فصل سال انجام پذیرفته است شامل سنجش متغیرهای اتمسفری ، مصاحبه ها و مشاهدات فعالیت های انسانی در هر مکان می باشد ...

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۴۶