بازتاب اندیشه

بازتاب اندیشه

بازتاب اندیشه 1382 شماره 43

مقالات

۱.

همه تمدن های بزرگ، دینی هستند

مصاحبه شونده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۲۱
تمدن‏های بزرگ باستانی همچون تمدن‏های هندی و ایرانی به یکدیگر نزدیک‏اند و ریشه دینی دارند. این تمدن‏ها می‏توانند با شناخت درست تمدن غرب، از توانمندی‏های آن استفاده نمایند و خلأ موجود در تمدن غربی را، که معنویت‏گرایی است پر کنند. عرفان شرقی و عرفان اسلامی توانایی پاسخگویی به نیازهای حیاتی بشر را ـ که مدرنیته از پاسخ به آنها ناتوان است ـ دارد. ولی اسلام با مدرنیته درگیر مشکلاتی تاریخی است که از رنسانس نشأت می‏گیرد.
۲.

بدون سنت نمی توان اندیشید

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۹۵
مهم‏ترین عامل شکست جنبش‏های اجتماعی ایران در دو سده گذشته، قطع پیوند با جنبه‏های عقلانی سنت اندیشه در ایران است. این سنت را روشن‏فکری دینی، سیاست‏زدگی و ایدئولوژی‏زدگی به بار آورده است. سنت‏گراییِ متصلب به همان اندازه از سنت‏گرایی فاصله دارد که سنت ایدئولوژی.
۳.

رابطه عدل و صدق

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۴۵
به نظر آقای سروش عدل و صدق نه تنها لازم و ملزوم یکدیگرند، که همپوشی دارند. ادبِ عدل و ادبِ صدق روی هم می‏افتند و اگر منابع معرفتی ما صدق را آسان در اختیار بگذارند، چندان نیازی هم به عدالت پیدا نمی‏کنیم.
۴.

دانش و دموکراسی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷۹
دانش از راه‏های گوناگون به توسعه دموکراسی می‏انجامد؛ که یکی حضور اندیشه انتقادی در روش‏های علمی، و دیگری پذیرش کثرت‏گرایی و تنوع آرا و تلاش برای یافتن زمینه‏های مشترک است.
۵.

چالش های فراروی شیعه در جهان معاصر

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۸۷
انقلاب اسلامی موجب احیای فکر دینی، به ویژه فکر اسلامی و اسلام سیاسی شد. در برابر این فکر دینی، مخالفان به هر وسیله‏ای متوسل شدند تا اسلام سیاسی را بدنام کنند یا با فشارهایی که بر آن وارد می‏آورند، آن را از میدان به در کنند.
۶.

حقوق بشر و روشن فکری دینی

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۰۳
مصاحبه حاضر، که در دو شماره مجله ارائه شده است، با این هدف صورت گرفته است که در گام نخست، موارد تعارض و ناهم‏خوانی احکام دینی و حقوق‏بشر را «توصیف» کند و در گام بعدی به ارائه «راه حل و تجویز» در زمینه ارتباط میان حقوق‏بشر و احکام اسلامی، بپردازد. آقای کدیور میان اسلام سنتی و اسلام معاصر تمایز می‏گذارد و تفاوت‏های آنها را بر می‏شمارد.
۷.

پیامدهای کنترل رسمی دین و فرهنگ

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱۶
موضوع سخن، نقد کنترل رسمی دین و فرهنگ از سوی حکومت است. نویسنده سعی کرده است پیامدهای منفی کنترل دولتی دین و فرهنگ را در جوامع توسعه‏نیافته تبیین کند. از دیدگاه ایشان، کنترل رسمی این دو مقوله نه تنها به تقویت مبانی اعتقادی و رفتار دینی و رعایت هنجارهای فرهنگی نمی‏انجامد، بلکه نهایتا به تضعیف آنها منجر می‏گردد.
۸.

شرع شورای نگهبان در برابر قانون مجلس

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۴۵
آقای کدیور در موضوع نحوه اجرای اصول 94 و 96 قانون اساسی، که به انطباق مصوبات مجلس شورای اسلامی بر موازین اسلام و مسئولیت شورای نگهبان در این زمینه مربوط می‏شود، سخن گفته است. از نظر وی، تنها وظیفه شورای نگهبان، تشخیص عدم مغایرت این مصوبات با احکام است و در این زمینه کافی است که تنها یک فقیه نظری داده باشد تا از مخالف بودن قانون با شرع جلوگیری کند.
۹.

دو پیامد جهانی شدن بر زنان

مصاحبه شونده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۲۸
حاصل دیدگاه نیره توکلی، در این گفت‏وگو، این است که مهم‏ترین پیامد منفی جهانی‏سازی، پیامدهای اقتصادی آن است که بر زنان نیز تأثیرات عمیقی نهاده، و موجبات فقیر و بیکاری آنان را فراهم ساخته، و حتی در برخی از کشورها تجارت جنسی زنان را گسترش داده است. وی مهم‏ترین اثر مثبت جهانی‏شدن را برای زنان، شنیده شدن صدای آنان، به دلیل گسترش فن‏آوری پیشرفته ارتباطات، می‏داند. همچنین روند جهانی‏شدن را در ایران تدریجی و کند ارزیابی کرده، در عین حال معتقد است نوعی بی‏تفاوتی و حتی برخورد مثبت نسبت به جهانی‏شدن در ایران به چشم می‏خورد.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۱۰۲